Prostat kanserinde metastazların saptanmasında 68Ga-PSMA PET/BT'nin pelvik MRG ve tüm vücut kemik sintigrafisi ile karşılaştırılması

Prostat kanseri, akciğer kanserinden sonra dünya çapında erkeklerde malign tümörlerin 2. önde gelen nedenidir ve hala kansere özgü mortalitenin 5. nedenidir. En sık iskelet sistemi ve lenf nodlarına metastaz yapar. TVKS kemik metastazlarını taramada en sık kullanılan yöntemdir. Lenf nodu metastazını taramada ise pelvik MRG ve BT kullanılmaktadır. Kemik ve lenf nodu metastazlarını taramada diğer bir tetkik olan 68Ga-PSMA PET/BT'nin kemik ve lenf nodu metastazını saptama etkinliği ile ilgili sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, belirli süre aralıkları ile çekilen 68Ga-PSMA PET/BT ile TVKS ve 68Ga-PSMA PET/BT ile pelvik bölgeye yönelik yapılan manyetik rezonans görüntüleme tetkiklerinin sonuçlarını karşılaştırmak, hastalığın evresi belirlendikten sonra verilen tedavi ardından hasta takiplerini inceleyerek, tedavi öncesi evrelemenin ne denli doğru olduğunu görmek olacaktır. Histopatolojik olarak prostat kanseri tanısı almış, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı'nda 2015-2018 seneleri arasında 68Ga-PSMA PET/BT tetkiki yapılan 1200 hastanın verileri hastane veri sisteminden retrospektif olarak tarandı. Tetkik sonuçları Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nükleer Tıp ve Radyoloji Anabilim Dalı öğretim üyelerince yorumlandı. Tetkik sonuçlarını karşılaştırmak amaçlı, maksimum 120 gün süre içinde hem 68Ga-PSMA PET/BT ve Tüm vücut kemik sintigrafisi ile 68Ga-PSMA PET/BT ve Pelvik MRG tetkiki yapılan hastalar çalışmaya dahil edildi. İki tetkik arasında yeni bir tedaviye başlanmış ya da tedavisi değiştirilmiş hastalar çalışma dışı tutuldu. Çalışmaya dahil etme ve çıkarılma kriterleri uygulandığında TVKS grubunda 70 hasta, pelvik MRG grubunda 63 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların tetkikler sonrasında aldıkları tedavilerle birlikte minimum 6 aylık, maksimum 48 aylık PSA takiplerini de not ederek, hangi tetkikin metastazı tahmin etmede daha etkili olduğunu ve yanlış pozitiflik oranlarını anlamak hedefimiz oldu. Kemik metastazını doğru tahmin etmede 68Ga-PSMA PET/BT, TVKS'ye göre önde olduğu görüldü. TVKS'nin yanlış pozitiflik gösterdiği hastaların kemik metastazının olmadığı kabul edilerek verilen tedaviler sonrasında 6-48 aylık PSA takiplerine bakıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da, PSA nüksü görülen hasta sayısı yirmialtı hastadan yalnızca 2 idi. Çalışmamızda kemik metastazını doğru tahmin etmede 68Ga-PSMA PET/BT, MRG'ye göre daha üstün gibi gözükse de istatistiksel olarak anlamlı olmayıp, geniş vaka serileri ile yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünüldü. Çalışmamızda lenf nodu metastazını saptamada MR ve 68Ga-PSMA PET/BT karşılaştırıldığında, 68Ga-PSMA PET/BT ile LNM saptanamayan 43 hastada MRG ile LNM saptanamazken; 68Ga-PSMA PET/BT ile LNM saptanan 8 hastada MRG ile LNM saptanamamıştır. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı olarak değerlendirilmiştir (p=0,001). Bu çalışmada 68Ga-PSMA PET/BT lenf nodu metastazını tahmin etmede MR tetkikine göre daha önde olduğu görülmüştür. Sonuç olarak çalışmamızda 68Ga-PSMA PET/BT gerek kemik gerek lenf nodu metastazını değerlendirmede, kemik sintigrafisi ve pelvik MRG'ye üstün bulunmuştur. Hastanın 2 tetkik yerine tek tetkik ile taranması, 68Ga-PSMA PET/BT kemik ve pelvik lenf nodu metastazı dışında solid organ metastazlarını da saptamada bize ek bilgiler sağlayabileceği, yanlış pozitiflik oranlarının daha düşük olması sebebiyle evrelemede 68Ga-PSMA PET/BT'yi kullanmanın daha doğru bir tercih olacağı kanatindeyiz. Anahtar kelimeler: Prostat kanseri, 68Ga-PSMA PET/BT, Tüm Vücut Kemik sintigrafisi, Pelvik MRG