Üç boyutlu stereofotogrametrı̇k ve sefalometrı̇k ölçümlerı̇n karşılaştırılması

Temur Pekgöz, B. Üç Boyutlu Stereofotogrammetrik ve Sefalometrik Ölçümlerin Karşılaştırılması, Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ortodonti ABD., Doktora Tezi, İstanbul. Bu çalışmanın amacı farklı iskeletsel maloklüzyonlara ve farklı büyüme yönlerine sahip bireylerin yüz yumuşak dokularını sefalometrik ve 3dMD görüntüleri üzerinden analiz ederek; sefalometrik ve 3dMD görüntüleri arasındaki farklılıkları ve 3dMD görüntüleri üzerinde ise iskeletsel maloklüzyonların ve büyüme yönlerinin yumuşak dokulardaki etkilerini değerlendirmektir. Çalışmamızda 9 grup bulunmaktadır. Bu gruplar; Sınıf I hipodiverjan, Sınıf I normodiverjan, Sınıf I hiperdiverjan, Sınıf II hipodiverjan, Sınıf II normodiverjan, Sınıf II hiperdiverjan, Sınıf III hipodiverjan, Sınıf III normodiverjan, Sınıf III hiperdiverjan gruplarıdır. Her grup 14 yaş üzeri 10-11 bireyden oluşmaktadır. Toplam 93 birey istirahat konumunda 3dMD yöntemi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizinde Shapiro-Wilk testi ile değişkenlerin dağılımına bakılmış, normal dağılım gösterenler için tek yönlü varyans analizi, alt grupların karşılaştırılmasında Tukey çoklu karşılaştırma testi, normal dağılım göstermeyen değişkenler için Kruskal Wallis testi, alt grup karşılaştırmalarında Dunn's çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Alt yüz yüksekliği, Orta yüz yüksekliği, Anterior yüz yüksekliği parametrelerinde sefalometrik ve 3dMD ölçümleri arasında istatsitiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). Ancak bu fark klinik olarak önemli değildir. Alt yüz yüksekliği, Anterior yüz yüksekliği parametrelerinde büyüme yönlerine göre farklılıklar bulunmuştur. Nasolabial açı, Total yüz konveksite açısı, Yumuşak doku konveksite açısı, H açısı, Labiomental açı, alt ve üst dudak belirginliği ve çene belirginliği parametrelerinde iskeletsel maloklüzyonlara göre farklılıklar bulunmuştur. Hipodiverjan ve hiperdiverjan büyüme yönlerine sahip bireylerde yüz yükseklikleri ve dik yön ölçümlerdeki farklılıklar; Sınıf II ve Sınıf III iskeletsel maloklüzyona sahip bireylerde de yumuşak doku konveksite açısı, total yüz konveksitesi açısı, nasolabial açı, nasomental açı, H açısı, alt dudak ve üst dudak belirginliği, çene belirginliği parametrelerindeki farklılıklar tedavi planlaması yaparken dikkate alınmalıdır. Sefalometrik ve 3dMD ölçümleri arasında bazı parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmasına karşın, bu farklar klinik olarak önemsizdir. 3dMD sistemi de antropometrik ve norm çalışmalarında güvenle kullanılabilecek bir sistemdir.