Tekstil sektöründeki boyama işleminde kullanılan tuzun bilgisayar kontrollü hazırlanması

ÖZYÜKSEK L SANS TEZTEKST L SEKTÖRÜNDEK BOYAMA ŞLEM NDE KULLANILANTUZUN B LG SAYAR KONTROLLÜ HAZIRLANMASIÖmer Barış ÖZLÜOYMAKELEKTR K-ELEKTRON K MÜHEND SL Ğ ANAB L M DALIFEN B L MLER ENST TÜSÜÇUKUROVA ÜN VERS TESDanışman : Yrd. Doç. Dr. Murat AKSOYYıl : 2006, Sayfa: 77Jüri : Yrd. Doç. Dr. Murat AKSOYProf. Dr. Süleyman GÜNGÖRProf. Dr. Osman SER NDAĞGünümüzde tekstil işletmelerinde tuz; pamuk ve viskon elyafının reaktif vedirekt boyanması ile yumuşak su elde edilmesi sırasında su yumuşatma ünitelerindebulunan reçinelerin temizlenmesi, olmak üzere iki farklı amaçla kullanılmaktadır.Reaktif boyama işleminde rafine edilmiş tuz kullanılırken, su yumuşatma ünitelerindekaya tuzu veya yıkanmış tuz kullanılabilmektedir.Boyamada kullanılan rafine tuzun fiyatı kaya tuzunun yaklaşık 1,5 katıdır.Tekstil işletmelerinin kapasitelerine bağlı olarak değişmekle birlikte ayda ortalama 40-50 tonlara varan tuz tüketimi düşünüldüğünde rafine tuz kullanımının giderler üzerindekietkisi daha iyi anlaşılmaktadır. Bu nedenle, rafine tuz yerine kaya tuzu kullanarak, tuzmaliyetinin düşürülebilmesi ve sabit özellikte (sertlik, pH, vb.) tuz çözeltisinin istenildiğizamanda ve miktarda boyama işlemine dahil edilebilmesi oldukça önemlidir.Kurulan sistem sayesinde kaya tuzunun bilgisayar kontrollü otomasyonuyapılarak, işçilikten tasarruf sağlanması, bununla birlikte elde edilen saf tuz çözeltisininsadece boyamada değil, aynı zamanda işletmelerin su yumuşatma sistemlerindekullanılan reçinelerin rejenerasyonunda kullanılması ile reçine ömrünün uzatılması daöngörülmektedir. Ayrıca bilinen tuz rafinerizasyon işlemlerinde de enerji tasarrufusağlanabilecektir.Bu tez çalışmasında, boyama işleminde daha pahalı olan rafine tuzkullanımına alternatif olabilecek bilgisayar kontrollü kaya tuzu işleme prosesinintasarımı yapılmış ve çözelti sertliğinin 0-2 Fr arasında olması için sistemin ne kadarsüreyle çalışması gerektiğine ilişkin deneme sonuçları verilmiştir.Anahtar kelimeler: LabVIEW, Kaya tuzu, Otomasyon, Tekstil, Boyama