Sosyal medya platformu X'te Türkçe konuşucuların kullandıkları neolojizmlerin bilgisayar destekli incelenmesi

Neolojizm, yeni ortaya çıkan kelime ve ifadeleri veya mevcut kelime ya da ifadelere getirilen yeni tanımları ifade eder. Neolojizmler, dillerin dinamik yapısı nedeniyle sözlüklerde sürekli olarak yeni kelimeler ortaya çıktığı için sözlükbilim ve etimoloji çalışmalarının önemli bir parçasıdır. Türkçede neolojizmleri derlemek için yapılan son çalışmalar, sözlükbilim alanında önemli bir yer tutmaktadır. Buna ek olarak, sosyal medya uygulama programlama arayüzleri (API'ler), büyük miktarda veri derlemek için son zamanlarda yaygın bir trend haline gelmiştir. Bu çalışma, X API'sini kullanarak X'ten Tweet toplayıp bir derlem oluşturmayı ve sosyal medyada kullanılan neolojizmleri analiz edip sınıflandırmayı amaçlamaktadır. Derlem, 01.01.2023 ile 31.12.2023 tarihleri arasında Türkiye'den atılan Türkçe Tweetlerden derlenmiştir. Derlem, toplamda 2.463.075 kelimeden oluşan 327.262 Tweet içermektedir. Bu Tweetler, daha detaylı analiz edilmek üzere TRNLP kullanılarak tokenleştirilmiştir. Tokenleştirilen veriler, lematizasyon amacıyla TrMorph kullanılarak morfolojik bakımdan analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, sosyal medya platformu X üzerinde en yaygın kullanılan Türkçe neolojizmleri belirlemek amacıyla incelenmiştir. Seçilen neolojjzmler lematizasyon ve anlam kayması göz önünde bulundurularak ele alınmıştır. Çalışmada bulunan tüm neolojizmlerin örneklerle beraber tanımı yapılmıştır. Bu neolojizmler daha sonra dört kategoriye göre analiz edilmiştir: işlevleri, türetilme biçimleri, oluşum süreçleri ve kaynakları. Her bir kategori için sıklık analizi yapılmıştır. Çalışma, Türkçe konuşan sosyal medya kullanıcıları tarafından kullanılan neolojizmlerin çoğunlukla ifadeye dayalı işlevlerde olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, çalışmada tespit edilen tüm ödünç alınma yöntemiyle oluşturulan neolojizmlerin doğrudan İngilizceden alındığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, Türk dili için beş yeni neolojizm oluşum yöntemi sunmaktadır: harmanlama, küçültme neolojizmleri, hibrit neolojizmler, ses-anlam kaymaları ve öbeksel neolojizmler. Küçültme neolojizmleri, tamamen yeni ve Türkçeye özgü bir neolojizm oluşum yöntemi olarak önerilmektedir.