Finansal risk bulaşıcılığı üzerine

Küresel finansal sistem son yıllarda birbirine oldukça bağlı hale gelmiş ve finansal şoklar daha hızlı yayılarak sistemik olayların daha sık meydana gelmesine neden olmuştur. Bu tezde, sistemik risk bulaşıcılığı her biri literatürün farklı alanlarına katkıda bulunan iki bağlantılı bölüm aracılığıyla incelenmektedir. Tezin ilk bölümünde, zaman içinde değişen Granger nedensellik ve dinamik koşullu korelasyon yaklaşımlarına dayanan bir bulaşma testi oluşturulmaktadır. Oluşturulan test ile uluslararası bankaların sistemik riske katkıları kullanılarak 2004-2021 dönemindeki özellikle dört çalkantı döneminde yoğunlaşan çeşitli bulaşma olayları tespit edilmektedir. Ardından, aşırı olumsuz ve faydalı şokları takiben, uluslararası bankalar arasında sistemik risk yayılımları analiz edilmekte, ana risk aktarıcılarını belirlenmekte ve belirlenen dört bulaşma dönemindeki ağ topolojisi değişiklikleri incelenmektedir. Sonuçlar, sistemik riskin ana aktarıcılarının yalnızca şokların büyüklükleri ve yönleri arasında değil, aynı zamanda kriz dönemleri arasında da farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Tezin ikinci bölümünde sistemik risk bulaşmasının belirleyicileri zaman içindeki değişkenlik, eğim heterojenliği ve içselliği dikkate alan yöntemlerle kuyruk davranışına dayalı olarak araştırılmaktadır. Bankaların bilançolarından türetilen büyüklük, kârlılık, sermaye yeterliliği, kredi kalitesi, kaldıraç ve fonlama yapısını temsil eden açıklayıcı değişkenler kullanılarak sistemik risk bulaşıcılığının belirleyicilerinin zaman içinde değiştiği, her kriz döneminde farklılık gösterdiği ve hiçbir faktör tarafından kalıcı olarak açıklanamadığı bulunmaktadır. Ayrıca, bazı belirleyicilerin şokların yayılması üzerindeki etkilerini kademeli olarak kaybettiği, diğerlerinin ise sadece tek bir kargaşa döneminde etkili olduğu gösterilmektedir. Sonuçlar bankalar arasında önemli heterojenlik göstermekte ve ne ulusal ne de bölgesel düzeyde önemli bir kümelenme tespit edilmemektedir. Bulgular, statik gözetim yöntemlerinin sistemik riski yayan faktörleri yakalamakta başarısız olabileceğini ortaya koymaktadır. Bulguların ışığında yüksek frekanslı verileri kullanan ve çeşitli risk faktörlerini aynı anda içeren bütüncül bir sistemik risk gözetim modeli önerilmektedir.