Türkçe ortaç yantümcelerinde iki anlamlılığın ortadan kaldırılmasında bağlam türünün etkisi

Psikodilbilimde tümcelerin işlenmesini ve anlaşılmasını anlamak için, ortaç yantümcesi yapıları yaygın olarak incelenmektedir. Karmaşık yapıları nedeniyle, ortaç yantümceleri araştırmacıların önemli bulgular elde etmelerini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, bağlam türü etkilerinin özne ortaç yantümce eki -(y)An kullanılarak kurulan Türkçe ortaç yantümcelerinin iliştirme tercihlerinde etkili olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. Mevcut çalışma, iliştirme tercihinin nötr ve bağlamsal ortamlarda farklılaşıp farklılaşmadığını görmek için durumsal bağlamı (makul olma) ve dilsel bağlamı manipüle etmektedir. Türkçe anadil konuşucuları, ortaç yantümcesi iliştirme tercihlerinin değerlendirilmesi için çevrimdışı bir anketi (N = 100) ve iliştirme yeri seçme hususunda tepki sürelerinin incelenmesi için çevrimiçi kendi hızında okuma testini (N = 40) tamamlamıştır. Bu çalışmanın sonuçları, nötr bağlamlarda gözlemlenen düşük bağlanma tercihinin (NP1), NP2 yanlı durumsal bağlam (makul olma) ve dilsel bağlam varlığında Türkçe ortaç yantümcelerinde iki anlamlılığın ortadan kaldırılması hususunda yüksek bağlanma tercihine (NP2) dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Her iki bağlam türünün de nötr bağlamlara kıyasla tepki sürelerini azaltmada etkili olduğu gözlenmiştir. Bulgular ayrıca dilsel bağlamın durumsal bağlamdan daha etkili olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler Psikodilbilim, Ortaç Yantümceleri, İliştirme tercihleri, Bağlam etkileri, Makul olma, Durumsal Bağlam, Dilsel Bağlam