1517-1831 Osmanlı döneminde Kudüs'teki Ömer Ahidnamesinin devamı ve Değişimi

Osmanlı-Hıristiyan tebaa ilişkileri üzerine mevcut çalışmalar temel olarak iki kilit alana odaklanmıştır: vergilerden elde edilen mali faydalar ve rakip Hıristiyan mezheplerinin Osmanlı egemenliğini sürdürmedeki faydası. Bu varsayımlar, Hıristiyan ihtilaflarının düzenlenmesinde uzun vadeli ve istikrarlı bir politika olmadığı düşüncesine yol açmıştır ki bu düşünce adem-i merkeziyetçilik döneminin gerileme paradigması tarafından gizlenmiştir. Bu tezdeki birincil kaynaklar, Osmanlı belgelerinde Ömer Ahidnamesi'nden bolca bahsedilmesini inceleyerek bu varsayıma meydan okuyacaktır. Bu tez, Osmanlıların Doğu Kiliselerine hâkim olma ve onları tekellerine alma gibi bir amaç gütmedikleri yönündeki mevcut revizyonist akademik tartışmaya paralel olarak, bunu kanıtlamaktadır. Mühimme ve Ahkâm Defterleri'nde Ömer'in Ahidnâmesi'ne çeşitli bağlamlarda- en çok tartışılan konu Kamame Kilisesi olmak üzere- atıfta bulunulma sıklığı, belgenin Halife Ömer ibn Hattab'a atfedildiğini ve Hıristiyan mezhepleri arasındaki anlaşmazlıkların çözümünde Osmanlı'nın adalet ve güç dengesi politikasını sürdürmek için bir model olarak sunulduğunu tam anlamıyla göstermektedir. Bu tez, Ömer'in Ahidnamesi'nde somutlaşan otoritenin kapsamını incelemektedir. Dilekçe ve şikâyetlere verilen cevapları içeren ferman ve emirler, Ortodoks Hristiyanlar ile Osmanlı Sultanı arasındaki karmaşık ilişkiyi göstermekte ve onların Osmanlı politikasının oluşturulmasına katılımlarını ortaya koymaktadır. Bu belgelerin dilbilimsel ve tarihsel analizi, Ömer Ahidnamesi'nin merkezi otoritesini sabit bir kalıpla ortaya koymaktadır. Sultan'ın fermanlarının incelenmesi, Ömer Ahidnamesi'nin sürekliliği ve değişimine ilişkin önermelerin formüle edilmesine olanak tanır. Bu tez, Kudüs'teki Osmanlı düzenlemesinin ilk dönemi olan ve 1831'den sonraki önemli dönüm noktasını işaret eden 1517'den 1831'e kadar olan dönemi kapsamaktadır.