Somalı'de daha önce evlenmış kadınlar arasında gebelık, doğum ve doğum sonrası bakım süreklılığı

Giriş: Somali, dünyada kadınlar için doğum yapmanın en riskli olduğu ülkelerden biridir. Her 100.000 canlı doğumda 621 olan anne ölüm oranı, küresel olarak en yüksek seviyeler arasındadır. Bu araştırma, Somali'de annelik bakımının tamamlanma düzeyini, bakım sürekliliği ile ilgili faktörleri ve süreklilik boyunca karşılaşılan engelleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmada, Somali Sağlık ve Demografi Araştırması 2020'den elde edilen ikincil verilerle birlikte, nitel birincil veriler kullanılmıştır. Nicel analiz için veriler, araştırmadan önceki beş yıl içinde canlı doğum yapmış ve evli olan kadınlarla sınırlanmıştır (n = 2432). Nitel analizde ise çocuk doğuran annelerden seçilen örneklerle odak grup görüşmeleri yapılmış, sağlık hizmeti sağlayıcıları, politika yapıcılar, toplum liderleri ve geleneksel doğum görevlileri ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Annelik bakımının tamamlanması, DÖB4+, DSB, ehliyetli kişilerce gibi üç temel hizmetin alınması ile değerlendirilen ikili bir değişken olarak yapılandırılmıştır: Tamamlanmış bakım sürekliliği "1", eksik olan ise "0" olarak kodlanmıştır. Sonuçlar: Katılımcı kadınların %53,1'i ilk doğumlarını 19 yaş ve altında yapmıştır. Araştırmaya katılan kadınların yalnızca %0,6'sı (14 kişi) tüm annelik bakım hizmetlerini (DÖB4+, DSB ve ehliyetli kişilerce) alabilmiştir. Annenin doğumdaki yaşı, ikametgah türü, eğitim durumu, istihdam durumu, sağlık hizmetlerine erişim kararı, radyo maruziyeti ve refah düzeyi Model 2'de (DÖB4+, DSB) istatistiksel olarak anlamlı ilişkili faktörlerdir (p<0,05). Annelik bakım sürekliliğindeki eksiklikler, hizmetlerin mevcudiyeti, finansal, mesafe ve ulaşım engelleri, sosyoekonomik eşitsizlikler, altyapı yetersizlikleri, iklim koşulları ve güvenlik sorunları gibi çeşitli nedenlerle farklı topluluklar arasında farklılık göstermektedir. Sonuç: Annelik bakım hizmetlerinin tamamlanması genellikle kentte yaşayan kadınlar için daha yüksek orandadır. DÖB4+, hizmetinden DSB'ye kadar geçen süreçte bakım sürekliliğinde ciddi bir düşüş gözlemlenmektedir. Bu doğrultuda hükümet ve işbirliği yapılan kuruluşların, kırsal ve göçebe topluluklarda, özellikle de eğitim seviyesi düşük, çalışmayan, düşük gelirli ve sağlık hizmeti kararlarına katılımı sınırlı olan kadınlara yönelik iyileştirici stratejiler geliştirmeleri önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Bakım Sürekliliği, Doğum Öncesi Bakım, Kültürel İnançlar, Evde Doğum, Somali.