Çorum kent merkezindeki yeşil alanların nicelik ve nitelik açısından değerlendirilmesi

Kentsel yeşil alanlar, kente çok yönlü değer katan, kentsel mekan kalitesi ve insan yaşamını doğrudan etkileyen kentin en önemli parçasıdır. Kentsel yeşil alanlar, tesis edildiği andan itibaren değişen ve gelişen, bu değişim ve gelişime paralel olarak da ekolojik, rekreasyonel ve estetik etkileri ile kentin yapısını olumlu yönde etkileyen dinamik sistemlerdir. Giderek artan kent nüfusu, hızlı yapılaşmayı da beraberinde getirmekte ve bu durumun bir sonucu olarakta kentsel yeşil alanların yapı bloklarına dönüştüğü görülmektedir. Sonuca ters orantılı olarak kentsel yaşamın insanlar üzerindeki baskısı insanların yeşil alanlara olan ihityacını artırmaktadır. Mevcut imar mevzuatında kentlerde bir yeşil alan sistemi oluşturulmasına ilişkin yaptırım bulunmaması, yeşil alan sistemlerinin bütüncül olmayan ve kısa vadede kentsel büyümeyi öngören planlama yaklaşımları ile oluşturulması kentte ki yeşil alan yetersizliğinin temel nedenleri arasındadır. Kentlerde yeşil alan sistemleri kentlerin coğrafi konumu, arazai yapısı, iklimi, demografik ve sosyo kültürel yapısı gibi özelliklerine göre nitelik ve nicelik bakımından farklılık gösterir. Çorum gibi küçük ölçekli, hızla yapılaşmakta olan, ekonomisi ağırlıkla sanayiye dayalı, denize kıyısı bulunmayan ve sosyal yapısı içe dönük kentlerde insanların yeşil alan gereksinimleri oldukça fazladır. Bu nedenle insanlar evlerinden minimum yürüyüş mesafesinde ulaşabilecekleri yeşil alanlara ihtiyaç duymaktadır. Bu durum kent içinde ki hızlı yapılaşmayla birlikte planlama girdisi olarak değerlendirildiğinde bütüncül yeşil alan sistemlerinin oluşturulasına engel teşkil etmekte, kent içindeki yeşil alanların niteliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Tezin çalışma alanı, Çorum kent merkezinde 14 mahallede konumlanan yeşil alanları kapsamaktadır. Çalışma sürecinde öncelikle; yerinde analiz bulguları, belediye envanterleri ve Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımlarından biri olan CitySurf programından elde edilen çeşitli yıllara ait hava fotoğrafları çakıştırılıp işlenerek grafiksel veriler elde edilmiştir. Edinilen veriler doğrultusunda belirli dönemlerde kentte konumlanan yeşil alanlar belirlenmiş ve bu alanların tarihsel süreç içindeki değişimi ortaya koyulmuştur. Çalışmanın devamında kent merkezinde bulunan yeşil alanların mahallelere göre dağılımı incelenmiş, mahalle ölçeğinde kişi başına düşen yeşil alan miktarları ortaya koyulmuştur. Son bölümde kentte konumlanan yeşil alanlar İsveç standartlarına göre değerlendirilmiş, standardı sağlayan 32 adet konut öbeği parkı nicelik ve nitelikleri bakımından incelenmiştir. Mevcut durumun analiz edilmesi üzerine kentte konumlanan yeşil alanların nicelik ve nitelik bakımından yetersiz olduğu saptanmış, kent merkezinin genelinde mevcut durumun iyileştirilmesi adına öneriler sunulmuştur.