Covid-19 döneminde covid-19 hastalığı harici travmatik kayıp yaşayan kadınlarda yas düzeyi, başa çıkma algısı ve ölüm kaygısı ilişkisinin incelenmesi

İnsanlar yaşamları boyunca travmatik durumlara maruz kalabilirler. Travmatik yaşantılar kişide korku, çaresizlik ve dehşet hissettirebilir. Dünyaca içinde bulunduğumuz Covid-19 salgın hastalık döneminin de travmatik bir olay olduğunu söyleyebiliriz. Kişiler doğası gereği travmatik durumlarla başa çıkma noktasında farklılaşabilir. Kimileri bu olumsuz ve sarsıcı olayların etkisi ile baş edebilirken kimileri bu durumlarla etkili ve yeterli bir şekilde baş edemeyebilir. Covid-19 salgın hastalık dönemindeki kayıplar ani, beklenmedik bir şekilde gerçekleştiğinden dolayı kayıp yaşayan kişiler travmatik yas yaşamaya başlayabilir. Travmatik yas yaşayan kişilerde travma sonrası iyileşmenin daha geç olduğu ve birçok psikolojik sıkıntıya neden olabileceği bilinmektedir. Ülkemizde travmatik yas ve Covid-19'a bağlı kayıp yaşayan kişilerdeki yas sürecinin birlikte incelendiği bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmanın amacı; Covid-19 döneminde Covid-19 harici travmatik kayıp yaşayan yetişkinlerde yas düzeyi, başa çıkma algısı ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu amaç dahilinde araştırmaya 2020 Mart ayı itibariyle 18 – 60 yaş aralığında ve 6 ay öncesinde ölüme bağlı olarak yakınını kaybetmiş İstanbul'da ikamet eden 120 kişi katılmıştır. Araştırmada "Travmatik Yas Ölçeği", "Travma ile Başa Çıkabilme Algısı Ölçeği" ve "Ölüm Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; travmatik yasın ölüm kaygısını pozitif yordamadığı, travma ile başa çıkabilme algısının ölüm kaygısını negatif yordamadığı ve travma ile başa çıkabilme algısının travmatik yas düzeyini negatif anlamlı düzeyde yordadığı bilgisine ulaşılmıştır. Covid-19 döneminde travmatik yas yaşayan yetişkinler ile Covid-19'a bağlı kayıp yaşayan yetişkinlerdeki yas sürecinin nasıl ilerlediğinin benzerlik ve farklılıklarının literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Karşılaştırma gruplarında travmatik olaylar ile başa çıkabilme algısı ve ölüm kaygısı incelenecektir. Çalışmanın sonuçlarının önleyici ve destekleyici ruhsal programların oluşturulmasında fayda sağlayabileceği düşünülmektedir.