COVİD-19 hastalarında serum ttv dna düzeylerinin hastalık şidetti ile ilişkisinin araştırılması

AMAÇ: COVID-19 patogenezinde etkene karşı oluşan immün cevap ve hastalık ciddiyeti arasında temel bir ilişki bulunmaktadır. TTV aktivitesi bağışıklık yanıt ve immün sistem ile ilişiklidir. Tez çalışmasında poliklinik takibi, hastane yatışı ya da yoğun bakım gereksinimi olan hastalarda TTV viral yükü ile hastalık ciddiyetinin karşılaştırılması, olası bir bağlantıda uygulanacak immunsüpresif tedavi için bir biyomarker olarak kullanım potansiyelinin irdelenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ YÖNTEM: Tez çalışması için İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 1 Aralık 2020-30 Nisan 2021 tarihleri arasında COVID-19 tanısıyla servis veya yatarak takip edilen 257 hasta örneği dahil edilmiştir. Hastalarda TTV DNA varlığı ve kantitasyonu realtime PCR yöntemi ile gerçekleştirildi. Hastalara ait biyokimya sonuçları rutin tetkiklerden elde edildi. Uygun istatistik değerlendirme ile gruplar arası karşılaştırmalar yapıldı. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastaların 116'sı kadın, 141'i erkekti. Hasta grupları poliklinikte takip edilen 128 hasta, COVID-19 servisine yatışı yapılan 99 hasta ve yoğun bakımda yatan 30 hasta olmak üzere 257 kişiden oluşmaktaydı. Cinsiyetler arasında TTV DNA pozitifliği saptanması açasından istatistiksel bir fark yoktu. TTV DNA kopya sayıları karşılaştırıldığında poliklinik hastalarında 177.963,12+972.146,16 kopya/ml, serviste yatan hastalarda 10.760.12+54.604,89 kopya/ml ve YBU hastalarında 3.203,25+6.427,63 kopya/ml idi. Bu sonuçlara göre poliklinik hastalarında TTV viral yük serviste yatan ve YBU'ya transfer olan hastalara göre istatistiksel olarak daha yüksek düzeyde idi (p<0.001), servis hastlarının ortalaması YBU hastalarına göre istatistiksel olarak daha yüksek düzeyde idi (p<0.001). Hastalar içinde sağ kalanlar (103.81+66.97) ile ölenler (4.974,36+7.667,54 kopya/ml) karşılaştırıldığında ölen kişilerde TTV viral yük daha yüksek bulunsa da aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır. Hastalara ait diğer biyokimyasal belirteçler (cell free DNA, lenfosit sayısı, tormbosit sayısı, kreatinin, fibrinojen, CRP, AST, ALT, LDH, troponin, CK, prokalsitonin, ferritin ve d-dimer) ile TTV DNA düzeyleri karşılaştırıldığında TTV DNA düzeylerinin istatistiksel olarak lenfosit (p=0.01) ve trombosit (p=0.04) düzeyleri ile korele olduğu görüldü SONUÇ: Tez çalışması sonucunda poliklinik, servis ve yoğun bakım hastalarında TTV viral yük farklılıkları gözlemlenmiştir. Bu farklılıkların özellikle viral klirenste rol oynayabilecek COVID-19'un tetiklediği doğal bağışıklıktan kaynaklanabileceği kanaatine varılmıştır. Tez çalışmasının kesitsel olarak planlanması ve hasta takiplerinde longitüdinal olarak örnek toplanamamış olması bir kısıtlılık olarak değerlendirilmiştir. Buna karşın elde edilen veriler ile özellikle yatış planlanan hastalarda ölçülecek bazal TTV DNA yükü ve sonrasında viral yük monitörizasyonu sitokin fırtınasını belirlemek ve gerekirse uygulanacak immünsupresif tedaviyi yönlendirmek açısından kullanışlı olabilecektir. Bu testin başka bir kullanım alanı olarak aşı yanıtlarının değerlendirilmesi olabilir ki bu hem COVID-19 hem de diğer aşı etkinliklerinin tahmini için potansiyel kullanılabilecek bir biyobelirteç olarak değerlendirilmelidir.