Covid-19 pandemi sürecinin tahıl yetiştiriciliği yapan üreticiler üzerine ekonomik etkisi: Tokat ili

Bu araştırma ile Tokat ili merkez ilçede tahıl üretimi yapan çiftçilerin sosyo-demografik özelliklerini ortaya koymak, Covid-19 salgın döneminin tarımsal üretime etkilerini belirlemek ve tahıl üretim faaliyetinin ekonomik analizi yapılması amaçlanmıştır. Tahıl yetiştiriciliği üretimi yapan işletmeler arasında basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile 5 köyden 133 işletme belirlenmiş ve bu işletmeler ile 2022 yılı Ekim-Aralık aylarında yüz yüze anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda tahıl yetiştiriciliği yapan üreticilerinin ortalama yaşları 49, üreticilerin % 43.61'inin ilkokul mezunu oldukları belirlenmiştir. Ayrıca üreticileri arazi varlıkları incelendiğinde en fazla 16-35 dekarlık alanda üretim yaptıkları belirlenmiştir. Araştırma bölgesinde kuru tarım arazilerinde tahıl üretimi yapılan işletmelerin en fazla ortalama 16.70 dekarlık alanda buğday, sulu tarım arazilerinde ise ortalama 4.06 dekarlık bir alanda mısır üretimi yaptıkları tespit edilmiştir. Tahıl yetiştiriciliği yapan işletmelerin yıllık faaliyet sonuçları incelenmiştir. İnceleme sonucunda gayri safi üretim değeri 99 107 TL , gayri safi hasıla 142 109 TL, brüt hasıla 45 846 TL, saf hasıla 88 758 TL, tarımsal gelir 85 942 TL olarak hesaplanmıştır. İşletmeler ortalamasına göre rantabilite faktörü % 0.62, mali rantabilite % 0.01 ve ekonomik rantabilite ise % 0.02 belirlenmiştir. Araştırma bölgesinde Covid-19 salgınından dolayı üreticilerin % 51.88 oranında toplam gelirinde bir azalma olmadığı % 48.12 oranında ise toplam gelirinde azalma olduğunu kendileri beyan etmiştir.ve bu azalmaya karşı bazı telafi yollarına gittikleri belirlenmiştir. Bu azalmaya karşı alınan bazı telafi yöntemlerinin başında kredi çekme, masraflarını azaltma ve komşu-akrabadan borç almanın takip ettiği saptanmıştır. Yapılan ki-kare analizi sonucunda Covid-19 salgını nedeniyle işletme sahiplerinin ortalama gelirinde düşüş durumu ile üreticilerin yaş dağılımı arasındaki ilişki istatistiksek olarak pozitif yönde ve anlamlı bulunurken, Covid-19 salgını sonrası farklı uygulama yapma durumu ile üreticilerin arazi büyüklükleri arasındaki ilişki istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır.