Crocus L. cinsinin Ancyrensis, Sieheanus, Chrysanthus ve Flavus tür ve alt türleri üzerinde morfolojik, anatomik, sitolojik ve palinolojik araştırmalar

Bu çalısmada Crocus ancyrensis (Herbert) Maw, Crocus sieheanus Barr ex Burtt, Crocus chrysanthus (Herbert) Herbert türleri ile Crocus flavus Weston subsp. flavus ve Crocus flavus subsp. dissectus T. Baytop&Mathew alttürleri morfolojik, anatomik, sitolojik ve palinolojik yönlerden ayrıntılı olarak incelenmistir. Morfolojik çalısmalar sonucunda taksonların Türkiye Florası (Mathew, 1984)' nda eksik tanımlanmıs özellikleri belirlenerek, morfolojik olarak birbirine yakın olduğu belirtilen taksonlar arasındaki ayrım daha da belirgin hale getirilmistir. Ayrıca, taksonların tohum morfolojileri stereo mikroskop ve taramalı elektron mikroskopu ile incelenmistir. Taksonlardan Crocus chrysanthus (Herbert) Herbert türüne ait örnekler anterlerindeki morfolojik farklılıklar (anterleri sarı renkli, anterleri gri-siyah loplu ve anterleri gri-siyah çizgili olan örnekler) dikkate alınarak 3 farklı grup altında incelenmistir. Örnekler üzerinde yapılan tüm morfolojik ve yaprak anatomisine ait incelemeler ile sitolojik ve palinolojik gözlemler, olusturulan 3 grup üzerinde ayrı ayrı gerçeklestirilmistir. Yaprak anatomisine ait incelemeler sabit preparatlar üzerinde yapılmıstır. Taksonların stomalar ve palizat ile sünger parankimasına ait özellikleri ayrıntılı olarak incelenmistir. Sitolojik çalısmalarda hazırlanan mitoz preparatları incelenmistir. Sonuçta, taksonlara iliskin kromozom sayı ve morfolojileri belirlenmistir. Bununla birlikte, ele alınan taksonların karyogramları çıkarılmıs ve ayrıntılı olarak incelenmistir. Sitolojik incelemeler sonucunda literatürde 2n=10 olarak verilen Crocus ancyrensis (Herbert) Maw türünün kromozom sayısı 2n=12+1b olarak belirlenmistir. Crocus sieheanus Barr ex Burtt türünün kromozom sayısının literatür ile uygunluk göstererek 2n=16 olduğu gözlenmistir. Crocus chrysanthus (Herbert) Herbert türüne ait anterleri sarı renkli olan örneklerin kromozom sayısı 2n=8, anterleri gri-siyah loplu olan örneklerin kromozom sayısı 2n=12 ve anterleri gri-siyah çizgili olan örneklerin kromozom sayısı 2n=20+2b olarak belirlenmistir. Crocus flavus Weston subsp. flavus ve Crocus flavus subsp. dissectus T. Baytop&Mathew alttürlerinin 2n=8 olarak elde edilen kromozom sayılarının da literatür ile uygunluk gösterdiği fakat kromozom morfolojileri arasında farklar olduğu gözlenmistir. Palinolojik incelemeler ısık mikroskopu ile taramalı elektron mikroskopu kullanılarak yapılmıs ve uygun görülen örneklerin mikrofotoğrafları çekilmistir. Crocus ancyrensis (Herbert) Maw türünün polen seklinin sferoidal, diğer taksonların polen sekillerinin ise prolat sferoidal olduğu belirlenmistir. Taksonların polen ornemantasyonu skabrat olarak gözlenmistir. Bununla birlikte, taksonlar arasında özellikle Crocus chrysanthus (Herbert) Herbert türüne ait polenlerin ornemantasyonlarındaki farklılığın örneklerin retikülat yapısı ve spinüllerin dağılımı ile iliskili olduğu saptanmıstır. Anahtar Sözcükler: Crocus ancyrensis (Herbert) Maw, Crocus sieheanus Barr ex Burtt, Crocus chrysanthus (Herbert) Herbert, Crocus flavus Weston subsp. flavus ve Crocus flavus subsp. dissectus T. Baytop & Mathew, morfoloji, anatomi, sitotaksonomi, polen mikromorfolojisi, tohum mikromorfolojisi.