Crohn hastalarında hemogram ve biyokimya parametrelerinin analizi ve hastalık şiddeti arasındaki ilişki

Amaç: Bu çalışmada Crohn hastalarında hemogram ve laboratuvar parametrelerinin ve bu parametrelerden elde edilen indekslerin hastalık şiddetini öngörmedeki yerini değerlendirmek amaçlandı. Materyal ve metot: Çalışmada Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine başvuran 18 yaş ve üstü klinik, endoskopik, histopatolojik ve radyolojik olarak Crohn hastalığı tanısı almış ve hastane veri tabanında aktivite indekslerini hesaplamada kullanılan bilgilerine eksiksiz olarak ulaşılabilen 01/01/2018-01/03/2023 tarihleri arasındaki 90 hasta dahil edildi. Hastalık aktivitesi Crohn Hastalığı Aktivite İndeksi (CHAİ) kullanılarak belirlendi. Hastalar hastalık aktivitelerine göre CHAİ <150 klinik remisyon, 150-220 arasında hafif, 220-450 arasında orta-şiddetli, ˃450 ise şiddetli-fulminan olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Hastalarda hemogram ve laboratuvar parametreleri ve bunlardan elde edilen indeksler hesaplandı ve gruplar karşılaştırması yapıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 90 hastanın yaş ortalaması 41,53 ±14,36 olup; 38'i (%42,2) kadın, 52'i (%57,8) erkekti. Hastalık davranış tipine göre hastaların 41'inde (%45,5) inflamatuar, 41'inde (%45,5) fistülizan, 8'inde (%9) stenozan hastalık mevcuttu. Hastalarda en sık ileal tutulum (%43,3) vardı. CHAİ'ye göre hastaların 37'si (%41,1) klinik remisyonda, 10'u (%11,1) hafif ve 43'ü (%47,8) orta-şiddetli aktivitedeydi. CHAİ'ye göre hasta grupları karşılatırıldığında WBC, nötrofil, RDW, platelet, CRP, ESH hastalık şiddetiyle doğru orantılı olarak artış gösterirken; lenfosit, Hb, Htc, MPV, albumin ise hastalık aktivitesi ile ters orantılı olarak azalmaktaydı (p<0,05). Remisyonda ve aktif hastalığı olan hastalar karşılaştırıldığında CRP/albumin, platelet/lenfosit, nötrofil/lenfosit, CRP/lenfosit, platelet/albümin değerlerinde artış saptandı (p<0,05). Sonuç: Crohn hastalığı remisyon, relaps ve alevlenmelerle seyreden kronik inflamatuar bir hastalıktır. Hastalığın şiddetlendiği dönemlerin erken tanınması ve tedavisi oldukça önemlidir. Hastalığın şiddeti ile CRP/albumin, platelet/lenfosit, nötrofil/lenfosit, CRP/lenfosit, platelet/albümin oranı doğru orantılı olarak artmış olduğu bulundu. Hastalık şiddeti ve aktivasyonunun değerlendirilmesinde noninvaziv bu indekslerinin maliyet etkin inflamatuar belirteçler olarak kullanılması yararlı olabilir. Anahtar Kelimeler: Crohn hastalığı, Crohn Hastalığı Aktivasyon İndeksi, Harvey-Bradshaw İndeksi, Hemogram İndeksleri, İnflamasyon İndeksleri