Çukurova bölgesinde azot, fosfor ve potasyum uygulamasının nohut bitkisinde verim ve verimle ilgili bazı morfolojik ve fizyolojik karakterlere etkisi

36 ÖZET Farklı gübre uygulamalarının nohut' da verin; ve verimle ilgili bazı tarımsal ve fizyolojik karakterlere etkilerinin incelendiği bu çalışma, ç.ü. Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma alanında, tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekrar 1 analı olarak kurulmuştur. Denemede ICARDA'dan sağlanan ve önceki yıllarda bölgeye uygun olduğu saptanmış olan FLIP 8/T-16C çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. 24.11.1988 tarihinde ekimi, 19.4.1989 tarihinde vegetatif gelişme ile ilgili gözlemler, 24.5.1989 tarihinde tam olgunlaşma dönemindeki gözlemler yapılmıştır. Araştırmada uygulanan gübreler incelenen özelliklerden, ilk meyve yüksekliği, bitkide meyve sayısı, bitkide tohum sayısı, bitkide tohum ağırlığı, bitkide nodul sayısı, nodul yaş ağırlığı, nodul kuru ağırlığı ve tohum verimine istatistiki olarak önemli etkide bulunmuş, bitki boyu, ana dal sayısı, yan dal sayısı, bitki ağırlığı, 100 tohum ağırlığı, hasad indeksi ve % 50 çiçeklenme dönemindeki bitki kuru madde ağırlığına ise önemli etkide bulunmamıştır. Azot ve H?K uygulaması verim ve verimle ilgili karakterlere olumlu etkide, nodulasyona ise olumsuz etkide bulunmuştur. En yüksek verim B?K uygulamasında (287.26 kg/da) ve bunu takiben ÎT uygulamasında (278.96 kg/da) elde edilirken en düşük verim hiç gübre uygulanmayan bitkilerden (192.83 kg/da) elde edilmiştir. Fosfor ve potasyum uygulaması nodulasyona önemli ve olumlu etkide bulunmuştur. En yüksek nodul sayısı (19.45/bitki) ve nodul kuru ağırlığı (0.1935 gr/bitki) PK uygulamasından elde edilirken, en düşük nodul sayısı (9.60/bitki) ve nodul kuru madde ağırlığı (0.0760 gr/bitki) B uygulamasında elde edilmiştir. Dekara tohum verimi ile, bitkide meyve sayısı (r=0.774*#), bitkide tohum sayısı (r=0.750**), bitki ağırlığı (r=0. 866*4), bitkide tohum ağırlığı (r=0,868**) arasında istatistiki olarak önemli ve olumlu ilişkiler bulunmuştur.