Cumhuriyet Dönemi ilahiyat alanı akademik çalışmalarında evrim teorisi

Din-bilim çatışması her ne kadar orta çağda doruğa çıkmış olsa da bugün hala sıcaklığını koruyan bir konudur. Geçtiğimiz iki yüzyılda din-bilim çatışması hem bilim hem felsefe hem de teoloji alanlarında derin izler bıraktı. Bu çatışmanın en sık konularından biri ise Evrim Teorisi üzerine yapılan bilimsel, felsefî ve teolojik tartışmalardır. Ülkemizde yazılmış ilk tefsir kitabından itibaren bu konu üzerinde durulmuş, günümüze kadar varoluşun şekli hakkında pek çok fikir ortaya atılmıştır. Bazı araştırmacılar, evrim teorisini, İslâm teolojisine karşı büyük bir tehdit olarak görürken, bazı araştırmacılar ise tanrının insanı var ettiği yöntem olarak görmektedir. Cumhuriyetten bu yana İslâmi literatürde yer alan evrim konusu sistematik olarak ele alan bir çalışma bulunmamaktadır. Evrim teorisine dair bazı tefsir kitaplarını ve evrim teorisi üzerine ilahiyat camiasında yazılmış akademik çalışmaları inceleyip, bu eserleri evrimin teorisinin imkanına dair kullanılan argümanları sistematik bir şekilde sıralayarak araştırmacılara bir kılavuz oluşturmak ve cumhuriyetten günümüze kadar yaklaşık olarak bir asırda İslâmî düşüncede varoluşun biyolojisi ile ilgili ne derecede farklılığın oluştuğunu ortaya koymak ve evrim teorisini savunmada değişen amaçları belirleyerek tarafları ve argümanlarını değerlendirip ilgili konuyu etraflıca ele almak çalışmanın ana hedefleri olarak ifade edilebilir.