Cumhuriyet dönemi'nde Eskişehir'de kırâat ilmine yapılan katkılar

Kırâat ilminin doğuşundaki en büyük etkenin "yedi harf" ruhsatının verilmesi olduğu bilinir. "Yedi harf" ruhsatı ise ilk dönem muhatapların bir kısmı arasında Kur'an-ı Kerim'i anlama ve telaffuza dayalı zorluklar yaşanmasından dolayı verilmiştir. Kırâat farklılıklarının öğretilmesi faaliyetleri Hz. Peygamber'in vefatından sonraki süreçte başlamış ve bugüne kadar kesintisiz devam etmiştir. Bugüne kadar kırâat konusunda çeşitli eserler yazılmış, kırâat farklılıklarının sistemli ve kolay bir şekilde öğretilmesi için bazı metotlar geliştirilmiştir. Kırâat eğitimi faaliyetlerine talebin artması sonucunda medeniyetimizde bu işe özel mekânlar (dâru'l-Kurrâ) da tahsis edilmiştir. Tezin birinci bölümünde Kırâat ilminin doğuşu ve gelişimi anlatılmıştır. Kırâat eğitimi Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kırkbeş yılında Osmanlı İmparatorluğu Dönemi'ndeki canlılığını kaybederek durma noktasına gelmiştir. Ülkemizde 1968 yılında resmî olarak kırâat eğitimine tekrar başlanmıştır. Eskişehir'deki ilk kırâat eğitim halkası ise 1970'te oluşturulmuştur. 1997 yılına kadar iki dönem altışar kişi Mehmet Sarıcaoğlu riyâsetinde eğitimlerini tamamlayıp icâzet almışlardır. Onun vefatından sonra talebesi Yaşar Tekeli kıraat eğitimini Eskişehir'de sürdürmüş ve sekiz dönemde toplam yetmiş yedi kişiye icâzet vermiştir. Zor şartlar altında büyük bir özveri ile kesintiye uğratılmayan kırâat faaliyetleri Eskişehir'de Kur'an ve kırâat kültürünün ihyasına çok önemli katkı sunmuştur. Başta Sarıcaoğlu ve Tekeli olmak üzere kırâat eğitimi faaliyetlerine maddi-manevi destek olanların katkılarıyla Eskişehir Türkiye'de bu alanında öne çıkan şehirlerden birisi olmuştur. Tezin ikinci bölümünde Eskişehir özelinde kırâat eğitimi faaliyetleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Eeskişehir'de kırâat eğitimine katkılar araştırılmıştır. Bu çalışmayla Eskişehir'de yarım asırdan fazla süredir devam ettirilen kırâat eğitimi faaliyetleri ve bu alandaki çeşitli veriler ilk defa akademik bir titizlikle kayıt altına alınmıştır. Bu bakımdan gelecekte kırâat konusuyla ilgili Eskişehir ölçekli yapılacak başka çalışmalara kaynaklık etmesi beklenmektedir. Eskişehir'de bir kırâat eğitimi müzesinin kurulabileceği düşünülmektedir. Bu müzeyle birlikte Eskişehir'e Yaşar Tekeli'nin isminin yaşatılacağı klasik Osmanlı mimarisine uygun yapılacak hususi bir Kırâat Eğitim Merkezi kazandırılması da önerilmektedir.