Cumhuriyet savcısının takdir yetkisi

Bu çalışma, Cumhuriyet savcısının soruşturma evresi tamamlandıktan sonra kamu davası açma noktasında kendisine tanınan takdir yetkisinin incelenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Kovuşturma mecburiyeti ilkesine istisna olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 171. maddesi ile Cumhuriyet savcısına kamu davasını açmada takdir yetkisi getirilmiştir. İşlenen bir suçun varlığı ve belli şartların gerçekleşmesi halinde Cumhuriyet savcısı, kamu davası açma konusunda takdir yetkisini kullanabilecektir. Çalışma kapsamında, Ceza Muhakemesi Kanunu 171/1. maddesi kapsamında etkin pişmanlık ve şahsi cezasızlık sebeplerinin neler olduğu, Cumhuriyet savcısının takdir yetkisini hangi şartlarda ve hangi suç çeşitlerinde kullanabileceği açıklanmaya çalışılmıştır. Cumhuriyet savcısının takdir yetkisi kapsamında vermiş olduğu kararlara karşı itiraz yolunun olup olmadığı, uygulamada karşılaşılan sorunlar ve bunlara ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Kovuşturma mecburiyeti ilkesi ve buna istisna olarak getirilen takdirilik ilkesinin uygulama alanları anlatılmıştır. Kovuşturma mecburiyeti ilkesi kapsamında, Cumhuriyet savcısının yeterli şüpheye ulaşması halinde iddianame tanzim etmesi için uzlaşma, seri muhakeme, önödeme, kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi yeni getirilen kurumlar uygulanamamış ya da uygulandığı halde ihtilafın bu usuller üzerinden çözülememiş olması gerekmektedir. Cumhuriyet savcısına tanınan takdir yetkisinin kapsamı genişletilerek uygulanabilirliğinin artırılması gerekmektedir. Cumhuriyet savcısının takdir yetkisi kapsamında ve alternatif çözüm yolları ile faillerin ıslah olması sağlandığı gibi mağdurların da zararı giderilebilmektedir. Bu sayede soruşturmaların hızlı ve etkin bir şekilde sonuçlandırılması, artan iş yükünün önlenmesi ve kamu zararının azaltılması sağlanabilecektir.