Cumhuriyet Senatosunda Ordu ili senatörleri ve faaliyetleri

Türk siyasi tarihinin ilk parlamentosu olan Meclis-i Umumi 23 Aralık 1876 tarihli Kanun-i Esasiyle Türk siyasi hayatında ilk çift meclisli sistemin örneği olmuştur. Bu çift meclisli parlamento Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan olmak üzere iki ayrı kanattan oluşmuştur. Cumhuriyet'in ilanından sonra 1924 Anayasası'nda çift meclis sistemi yer bulamamış ve tek meclisli sisteme geri dönülmüştür. Cumhuriyet Tarihi'nde zaman zaman çift meclisli yapıya geri dönülmesine dair görüşler ortaya çıksa da tek meclisli sistem 27 Mayıs 1960 Askeri müdahalesine kadar devam etmiştir. Türkiye 1945 yılına kadar tek parti iktidarı tarafından yönetilmiştir. 1946 seçimleriyle ilk kez çok partili bir seçim gerçekleştirilmiştir ve 1950 yılında Demokrat Parti(DP) iktidar olunca Cumhuriyet Halk Patisi'nin (CHP) iktidarı sona ermiştir. Demokrat Parti'nin 1950- 1960 yılları arasında iç ve dış siyasette uygulamış olduğu yanlış politikalar DP iktidarının sonunu getirirken ikinci meclis fikrinin yeniden doğmasına sebep olmuştur. 27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesi sonrası 1961 Anayasası ile çift meclis sistemi Türk siyasi hayatına tekrar girmiştir. TBMM 1961 Anayasası'na göre Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu'ndan oluşan iki farklı meclisle kurulmuştur. Türk siyasi hayatına 1961 Anayasası ile giren Cumhuriyet Senatosu parlamentoda ikinci meclis olarak 19 yıl görev yapmıştır. Millet Meclisi ile birlikte yasama görevini paylaşarak alınan kararlarda bir denetim mekanizması olmak, yasama işlemlerinin verimliliğini sağlamak, çoğunluğu azınlığa ezdirmemek, yasama ve yürütme işlerinde bir fren mekanizması ve denge unsuru olmak Cumhuriyet Senatosu'nun amaçlarından olmuştur. Cumhuriyet Senatosu 1961 Anayasası'na göre 150 üye ile kurulmuştur. Ordu ili 19 yıl içinde Cumhuriyet Senatosu'na genel seçimle görevlendirilen sekiz senatör tarafından temsil edilmiştir. Bunlar; Eşref Ayhan, Şevket Köksal, Zeki Kumrulu, Bekir Sıtkı Baykal, Ata Bodur, Selahattin Acar, İdris Gürsoy ve Orhan Vural' dır. Ordu İli senatörleri senatoda görev aldıkları dönem içerisinde ülkenin genel durumu ve Ordu ilinin sorunları ile ilgili çözüm yollarını ve görüşlerini paylaşmışlardır. Ordu İli'ni temsil eden senato üyeleri ülke için hazırlanan kanun tasarılarında tavsiyelerde bulunarak yasama faaliyetlerinde etkili olmaya çalışmışlardır. Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanan bu çalışma da kaynak taraması yapılmış olup Ordu İli Senatörleri'nin özlük bilgileri için TBMM Arşivi'nden hal tercümeleri ve mazbatalarına ulaşılmıştır. Parlamento Tarihi ile ilgili kitaplar ve makaleler kullanılmıştır. Senatörlerin senato faaliyetleri için başta Cumhuriyet Senatosu Tutanak Dergisi ve Ordu ilinin yerel gazeteleri taranmıştır. Anahtar Kelimeler: Ordu, Cumhuriyet Senatosu, Anayasa, Senatör, Parlamento.