Towards a more effective EU conflict prevention policy: Lessons from Bosnia and Kosovo

ÖzetGeçtiğimiz yıllar içerisinde, önemli bir uluslararası ve bölgesel organizasyon olan AvrupaBirliği çatışmaların önlenmesi alanındaki faaliyetlerini yoğunlaştırmaya başladı. Bu anlamda,Avrupa Birliği Dış ve Güvenlik Politikası çerçevesinde özellikle 1990'ların başından itibaren,çatışmaların çevrelerini de etkileme özelliği ve yarattığı insani sorunlar nedeniyle, AvrupaBirliği çatışmaların önlenmesi alanındaki etkinliğini arttırma amacıyla çalışmalarınıhızlandırdı.Çatışmaların önlenmesinin artan önemi göz önünde bulundurulduğunda, bu çalışmaAvrupa Birliği'nin çatışma önleme alanında nasıl daha etkili olabileceğini sorgulamaktadır.Bu amaçla, çalışma öncelikle Bosna çatışması öncesi ve sonrasında alınan derslere bakmış vedaha sonra da bu derslerin Kosova çatışmasında uygulanıp uygulanmadığını araştırmıştır. İkiçatışmanın da detaylı incelemesi sonucunda, çatışmalar çıkmadan önceki dönemde AvrupaBirliği'nin etkinliğini engelleyen en önemli faktörlerin ?tutarlı bir yaklaşım oluşturamama? ,?çatışmaların kötüleştiğine dair alınan sinyallere çabuk yanıt verememe? ve ?sivil niteliklienstrümanların askeri enstrümanlarla destekleyememe? olduğu görülmektedir. AvrupaBirliği'nin çatışmalar sona erdikten sonraki süreçte ise çatışmaların kendilerini tekrarlamasınıengellemedeki en önemli faktörün çatışan tarafları uzun dönemde de olsa üye olarak kabuledebileceğinin açıkça ifade etmesi olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, Avrupa Birliği'ninçatışma sonrası süreçte temel amacının çatışan tarafların demokratikleşmesi olmasına karşın,yukarıdan-aşağı demokratikleşme anlayışı tabandan-tavana demokratikleşme anlayışınınönüne geçmiştir.