Darevskia raddei (Boettger, 1892) (Squamata: Lacertidae)'nin Doğu Anadolu popülasyonlarında yaş tayini, popülasyonların morfolojik ve morfometrik karakterler bakımından incelenmesi

Amaç: Lacertidae familyasına ait Darevskia raddei kertenkele türünün, özellikle Türkiye sınırları içerisindeki popülasyonlarında yaş tayini yapılması ve demografik yapısının ortaya konması amaçlanmıştır. Bunun yanında hayvanların morfolojik özelliklerini de ortaya koyarak gruplar arası farklılaşmaların belirlenmesi amaçlanmıtır. Materyal ve Yöntem: Çalışma kapsamında Darevskia raddei'nin Doğu Anadolu'da yayılış gösteren 5 farklı lokaliteden toplanmış iki farklı alttürüne ait toplamda 165 örnek kullanılmıştır. İskelet kronolojisi yöntemi kullanarak yaş yapısı, morfolojik ölçümler ve geometrik morfometri yöntemi kullanılarak morfolojik karakterler ve popülasyonların farklılıkları belirlenmiştir. Bulgular: Masseterik plak, Digor popülasyonun tamamında bulunurken diğer popülasyonlarda bulunmamakta ya da az sayıda bulunmaktadır. Popülasyonlarda dişi ve erkek bireyler arasında vücut büyüklüğü farkları anlamlı bulunmamıştır. Digor popülasyonuna ait diş bireyler Muradiye popülasyonuna ait dişilerden daha büyüktür. Güzelsu erkekleri Muradiye ve Özalp'tan, Saray erkekleri ise Muradiye'den daha büyüktür. Popülasyonlar genelinde yalnızca Güzelsu popülasyonu, Muradiye'den daha büyüktür. Digor popülasyonu diğer popülasyonlardan morfolojik olarak ayrılmaktadır. Eşeysel olgunluğa erişme yaşı 4 yıl olarak tespit edilmiştir. Digor popülasyonunda dişiler, Güzelsu popülasyonunda ise erkekler daha yaşlıdır. Dişilerde Digor'un Muradiye'den ve Saray'dan, erkeklerde Güzelsu'nun Digor'dan, Özalp'tan ve Saray'dan ve Saray'ın da Özalp'tan yaşlı, popülasyon toplamında ise Digor'un Özalp'tan ve Saray'dan, Muradiye'nin ve Güzelsu'nun Özalp'tan yaşlı oldukları bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma ile Darevskia raddei'nin yaş yapısı ortaya konarak 5 farklı popülasyonun benzerlik ve farklılıkları ortaya konmuştur.