Kamu yönetiminde veriye dayali karar verme sistemleri: İş zekasi olgunluk modeline dayalı bir değerlendirme

Devlet yönetimlerinin son 30 yıldır ortaya çıkan yönetişim uygulamaları ile yönetimde karar verme şekilleri değişmektedir. Gelişen bilgi teknolojileri daha şefaf sorgulanabilir ve etkin kaynak dağımılına göre bir yönetim anlayışı olan yönetişimi gündeme getirmiştir. Gelişmiş pekçok ülke kamu kaynakalarının daha rasyonel ve adil kullanılmasından sürdürülebilir ergonomik bir hayatı vatandaşlarına sunmak için analitik yönetimden yaralanmakatadır. Sağlık, güvenilk, eğitim gibi devletin vatandaşlarına sunduğu pekçok imkan için bilgi teknolojileri vatandaşların hizmetindedir. E-devlet uygulamalarından endüstri 4.0 a kadar pekçok alanda bilgi teknolojileri vazgeçilmez bir konumadadır. Bu bağlamda kamu yönetiminde de karar verme şekilleri de değişmektedir. Yöneticiler karar veririken bilgi teknolojilerinde daha fazla yararlanmaktadır. Bu yeni yönetim anlayışı çerçevesinde bilgi teknolojileri kullanımı kamu yönetiminde uzun vadede kaçınılmaz olarak büyüyüp gelişecek bir durum haline gelecektir. Bu durum ise veriye dayalı ve modele dayalı karar destek sistemlerinin öneminin artmasına ve daha popüler bir hal almasını sağlayacaktır. Kamu da Karar vericilerin veriye dayalı karar verme bağlamında hangi düzeyde olduğunu bilmesi başka bir deyişle olgunluk düzeylerinin bilinmesi, onların bu sistemleri geliştirmek için neler yapması gerektiğini ortaya koyacaktır. Belirli bir olgunluk düzeyinde olmayan kurumlar kararlarında da iş zekası uygulamalarını kullanamamaktadır. İş zekası bağlamında olgunluk düzeylerinin belirlenmesi veriye dayalı karar verme için kendi yol haritlarının çizilmesi için önemli bir adım olacaktır. Ayrıca kamu kurumlarının karar verme mekanizmaları için BI uygulamalarının uygun olup olmamasıda ortaya çıkacaktır. Bu tez kapsamında ilk başta kamu yönetiminde karar verme teorileri incelenip yeni yönetim anlayışı ve gelişen bilgi teknolojileri ile hayatımıza giren analitik yönetim kavramı ele alınacaktır. Ardından karar destek sistemlerinden biri olan veriye dayalı karar vermenin genel bir tanımı yapılıp kamu sektörü için veriye dayalı karar verme uygulamaları ele alınacak. Veriye dayalı karar verme için iş zekası olgunluk düzeyinden bahsedilip kamu için hangi olgunluk modellerinin kullanıldığı araştırılacaktır. Ayrıca kamu yönetimi için iş zekası uygulamalarının kullanımın uygun olup olmadığı sorgulanacaktır. Son olarak 3 kamu kurumu yöneticisi ile yapılacak olan derinlemesine yarı yapılandırılmış mülakatlar analiz edilerek Kamu Kurumları için veriye dayalı karar verme bağlamında iş zekası olgunluk düzeyleri orataya konulacaktır. Olgunluk modellerinden uygun olan model ile ilgili kurumların hangi olgunluk düzeyinde olduğu tespit edilecektir.