Davut Sulari'nin saz/bağlama icrasının tavır özellikleri açısından incelenmesi

Anadolu topraklarında yaşamış ve günümüzde var olan âşıkları incelediğimiz zaman, hepsinin ortak ve en önemli özelliklerinden biri irticalen şiir söyleme becerileridir. Saz icraları ise çoğunlukla seslerine yol gösterme görevini üstlenecek seviyededir. Davut Sulari'yi ise bu âşıklardan ayıran en önemli özelliklerinden birisi üst düzey ses icrasının yanı sıra yine üst düzey saz icrasıdır. "Âşık Davut Sulari'nin Saz icrasının Tavır Özellikleri Açısından İncelenmesi" adlı bu çalışmada, Davut Sulari'nin kişisel icra özelliklerini yansıtan en önemli özellikleri tespit edilip incelenmiştir. Gezgin âşık olması, Doğu Anadolu Âşıklık Geleneği ve köklerinin yaslandığı Doğu Anadolu Alevi Âşıklık Geleneğinden beslenmesiyle kendine özel bir icra tavrı benimsemiştir. Sulari'nin saz icrasındaki tavır özellikleri çalışma içinde farklı başlıklar altında incelenmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünde, çalışmanın yöntemi ve amacı, problem durumu, varsayımlar, notasyon ve terminoloji gibi bölümler yer alırken, ikinci bölümünde, âşık ve âşıklık geleneğinden başlayarak Sulari'ye kadar uzanan, genelden özele indirgenen bir yol tercih edilmiştir. Üçüncü bölümde ise transkript edilen on altı eser üzerinden çeşitli analizler yapılarak Sulari'nin saz icra tavrına ait özellikler tespit edilmiştir. Tespit edilen bu özellikler şunlardır: Genellikle 40-41 tekne ölçülerine sahip, çok büyük olmayan sazlar ile icra yapan Sulari, 19-20 perde bağlanmış kısa saplı bağlama ve 24-25 perde bağlanmış uzun saplı bağlamalar kullanmıştır. İcra esnasındaki postürü, beden dili genel olarak sazı tutuşuna göre şekil almıştır. Sazın sapını yukarı kaldırarak yaptığı icralarda postürü tam tersi yönde hareket ederken, bazı icralarını da sabit pozisyonda kalarak yapmıştır. Sazının teknesini, kolunu alt eşiğin üstünden geçirerek kavramasından kaynaklı, bileğini orta eşiğe yakın bir mesafede konumlandırılmış ve mızrabı da bu bölgede icra etmiştir. Tekil mızrap, çoklu mızrap ve takma mızrap olarak üç başlıkta ele aldığımız mızrap kullanımı oldukça zengin ve başarılıdır. Sulari'nin kendisine has ezgi kalıplarını birçok eserinde kullandığı tespit edilmiştir. Çoğunlukla dinamik bir icra tarzı benimseyen Sulari, çeşitli mızrap vuruşlarıyla aynı eser içerisinde dahi ritmik ve ezgisel çeşitlemeler yapmıştır. Bahsedilenlere ek olarak sol el tekniklerinde, ondan sıklıkla duyduğumuz kıstırma tekniği, parmak vurma ve çekme tekniği, süsleme anlayışı gibi özelliklerinin de bir araya gelmesiyle birlikte, kendisine has, çok özel bir Davut Sulari saz icra tavrı ortaya çıkmıştır.