Değişen mali yapıda serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin dönüşümü ve meslek mensuplarının kariyer planlamalarına etkileri

Muhasebe, sosyal bilimler alanının bir dalıdır, bu nedenle muhasebe mesleğinin de sosyal bir meslek olduğu ifade edilebilir. 21. Yüzyılda tüm dünyada gözlenen yüksek gelişim katsayısı, doğal olarak muhasebe bilimine ve muhasebecilik mesleğine de etki etmektedir. Sınırların görünmez olduğu global dünyada, uluslararası ticaret çok büyük bir ivme kazanmıştır. Böylece çok uluslu şirketler ekonomide büyük roller üstlenmiş, sonuç olarak da muhasebe ve denetim standartlarının global düzeye erişmesine zemin hazırlamışlardır. Bu bakış açısından hareketle, çalışmada; serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin dönüşümü ve bu dönüşümün meslek mensuplarının kariyer planlamalarına etkileri incelenecektir. Çalışmaya ilk olarak muhasebenin tanımı yapılarak başlanılmış, söz konusu tanımlamanın akabinde ise geçmişi ilk çağlara kadar dayanan ve ticari hayatın ayrılmaz bir parçası pozisyonunda olan muhasebenin tarihsel gelişimine yer verilmiştir. Söz konusu tarihçe kapsamında, muhasebenin gerek Cumhuriyet dönemi öncesi gerekse de Cumhuriyet döneminde yaşadığı gelişmeler irdelenmiş, özellikle Cumhuriyet döneminde yaşanılan siyasal, hukuksal ve ekonomik gelişmeler kapsamında muhasebenin geçirdiği değişim ve gelişim üzerinde durulmuştur. Muhasebenin yaşadığı bu değişime paralel olarak benzer süreçlerden geçen muhasebecilik mesleği ise çalışmanın bir sonraki bölümünde irdelenmiş, ilgili bölüme muhasebecilik mesleğinin tanımı yapılarak başlanılmasının ardından, mesleğin Cumhuriyet döneminde yaşadığı dönüşüm ile bugünkü statüsüne ulaşıncaya kadar kat ettiği süreçler anlatılmıştır. Özellikle çalışmanın "Mali Yapıda Dönüşüm" bölümünde irdelendiği üzere, muhasebecilik mesleğinin nasıl yeni bir dönüşüm sürecine girdiği bu bölümde anlatılmış, e-dönüşüm öncesi dönem ile e-dönüşüm sonrası yeni yapılar karşılaştırılarak mali yapıda yaşanan köklü ve kalıcı değişiklikler tüm önemli yönleriyle ele alınmıştır. Tüm bunların yanında bu çalışmanın amacı, değişen mali yapıda Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik mesleğinin nasıl etkilendiği ve meslek mensuplarının kariyer planlamalarının bu değişime nasıl cevap verdiğini tespit etmek, meslek mensuplarının sorunlarını anlamak, bu sorunları ortadan kaldıracak çözüm önerileri sunmaktır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul SMMM odasına (toplam üye sayısı 45.045) ve İstanbul YMM odasına kayıtlı (toplam üye sayısı 2.235) meslek mensupları oluşturmaktadır. Toplam 334 meslek mensubunun katılımı ile gerçekleştirilen anket çalışması 2 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgiler ile ilgili 6 soru, ikinci bölümde ise meslek mensuplarının görüşlerinin alındığı 16 soru bulunmaktadır. Verilerin analizi ise SPSS veri analiz paket programı ile yapılmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise çalışmada yer alan anket sonuçları değerlendirilmiş, bu değerlendirmeler kapsamında ise önerilerde bulunulmuştur.