Muhasebeci
Bu konu başlığı altında 184 tez
Muhasebe meslek mensuplarının entegre raporlamaya ilişkin farkındalık düzeylerinin tespiti: Bir alan araştırması
Entegre raporlama küresel piyasalarda varlığını devam ettirilebilmesine,rekabet edebilmesine, potansiyel yatırımcıların işletmeye yatırım yapmasına katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte bazı çıkar gruplarının ihtiyaç duyduğu finansal veya finansal olmayan verileri açık, anlaşılır, karşılaştırılabilir, doğrulanabilir, gerçeğe ve ihtiyaca uygun bir dille sunmayı amaçlamaktadır.Bu amaç doğrultusunda işletmeler finansal veya finansal olmayan raporları düzenleyerek çıkar grupları olarak tanımlanan başta devlet olmak üzere, çalışanlar, ortaklar, potansiyel yatırımcılar, sivil toplum kuruluşları ve kredi kuruluşlarının kullanımına sunmaktadır. Çalışmada Ankara ilinde bağımlı veya bağımsız olarak faaliyet gösteren muhasebe meslek mensubuna entegre raporlama konusunda 23 ifade yöneltilmiştir. Beş farklı boyut altında toplanan bu ifadeler muhasebe meslek mensuplarının entegre raporlamaya ilişkin farkındalık düzeylerini ortaya koymaktadır. Çalışmaya geri dönüş sağlayan 388 muhasebe meslek mensubundan elde edilen veriler ile analiz edilmekte ve bulgular açıklanmaktadır. Çalışmada verilerin normal dağılım göstermesinden dolayı t-testi ve anova testine analizleri uygulanmaktadır. Çalışmada demografik özellikler açısından muhasebe meslek mensuplarının farkındalıklarının olup olmadığı analiz edilmektedir. Çalışma sonucunda eğitim düzeyi, aylık gelir, mesleki deneyim, mesleki unvan ve entegre raporlama bilgisi açısından katılımcı farkındalığının olduğu ortaya konmaktadır.
Adli muhasebe mesleği ve Türkiye'de uygulanabilirliği
İşletmelerde ve hayatın hemen her alanında, çeşitli kişi ve kurumlarca yapılanmuhasebe vb. hilelerinin ve bunların neden olduğu ekonomik kaybın büyükboyutlara ulaşması, ticari ve ekonomik anlaşmazlıklar, mali tablo kullanıcılarınıyanıltmaya yönelik uygulamaların artması; muhasebenin kapsamını genişleterek, Adli Muhasebe olarak anılan mesleğin doğmasına neden olmuştur.ABD başta olmak üzere, gelişmiş batılı ülkelerde yaygın uygulama alanı bulan,ülkemizde henüz yasal zemine oturtulmamış ve tam anlamıyla uygulama alanıbulamamış olan Adli Muhasebecilik mesleğinin kapsamı, özellikleri, adlimuhasebecinin nitelikleri, adli muhasebe mesleğinin benzer mesleklerden farkları,adli muhasebeci eğitimi, Türkiye'de uygulanabilirliği, hukuk sistemimizdeki yeri,sigorta kapsamına alınması yönündeki öneriler ve konun daha iyi anlaşılabilmesiaçısından grafikler ve tablolar yardımıyla adli muhasebe denetimi (Hile Denetçiliği)hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir.Anahtar kelimeler; Adli Muhasebe, Adli Muhasebecilik Mesleği ve bumesleğin Türkiye'de ki durumu.
Marmara ve Ege bölgesindeki devlet üniversitelerinin iktisadi ve idari bilimler fakültelerinde verilen derslerin mali müşavirlik sınavlarına denkliği
Globalleşen dünya ile hızlı değişim döngüsüne tanık olan muhasebe bilgi sisteminin sürekli gelişiminin takibi gereklidir. Rekabet ortamında başarı; doğru, tarafsız ve güvenilir bilgi üretimi sağlayan muhasebe fonksiyonun görevidir. Küresel dünyada değişen ihtiyaçlar karşısında muhasebeden beklentilerde farklılaşmaktadır. Gelişen süreç içerisinde muhasebe ve finans işlemlerinin hayati önem taşıması ile mesleği yerine getiren kişilerin eğitimleri önemli bir konu olmuştur. Bu eğitimlerin verildiği programlardan biri olan lisans programlarının içeriği, muhasebeye ilişkin verilen derslerin eğitimin kalitesi ve etkinliği ile büyük ölçüde ilgilidir. Buradan yola çıkılarak yeterli bilgi ve pratiğin kazandırılmasında üniversite eğitiminin önemi büyüktür. Bu araştırmada Marmara bölgesinde 17, Ege bölgesinde 11 devlet üniversitesinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyesinde bulunan toplam 122 bölüm incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyesinde verilen muhasebe eğitiminin SMMM Staj Başlatma ve SMMM Yeterlilik Sınavı açısından denkliğin belirlenmesidir. Bu amaç çerçevesinde Marmara ve Ege bölgesinde bulunan devlet üniversitelerinin iktisadi ve idari bilimler fakültelerinin web sitelerine ulaşılarak ders içerikleri incelenmiş, zorunlu ve seçmeli ders ayrımına gidilmiştir. Bu ayrım sonucunda iki bölge ayrı ayrı ele alınıp zorunlu ve seçmeli ders toplamları bölüm toplamlarına oranlanarak derslerin yüzdesine ulaşılmıştır. Derslerin yüzdesinden yola çıkılıp, sınav konularının yüzdesel ağırlığını karşılayıp karşılamaması araştırılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, sınav konularının dağılımında üniversitelerdeki seçmeli derslerin daha ağırlıkta verildiği ve Ege bölgesinin Marmara bölgesine oranla sınav konularını daha çok karşılayıcı bir eğitim verdiği sonuçlarına ulaşılmış ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Muhasebe, SMMM, Meslek Mensubu
Muhasebecilerin tükenmişlik ve çalışma yaşam kalitesinin meslekten ve örgütten ayrılma niyeti üzerine etkileri
Tükenmişlik sendromu, 21. yüzyılın en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. 1970'li yıllarda literatüre giren tükenmişlik kavramı, bireylerin iş ilişkileri bağlamında yaşadıkları sorunlarla ilgilidir. Bu sorunlar, kişinin yaşamını her alanda etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, tükenmişliğin ve iş memnuniyetinin işten ayrılma niyeti üzerine etkilerini araştırmaktır. Bu bağlamda İstanbul'da yaşayan 110 muhasebeci üzerinde yapılan bir anketle toplanan veriler, faktör analizi, korelasyon ve regresyon gibi yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonuçlarına göre, muhasebecilerin yaşadığı tükenmişlik sendromunun işten ayrılma niyetini pozitif etkilediği, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti arasında ise, negatif yönlü bir ilişki bulunduğu bulguları elde edilmiştir.
Değişen mali yapıda serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin dönüşümü ve meslek mensuplarının kariyer planlamalarına etkileri
Muhasebe, sosyal bilimler alanının bir dalıdır, bu nedenle muhasebe mesleğinin de sosyal bir meslek olduğu ifade edilebilir. 21. Yüzyılda tüm dünyada gözlenen yüksek gelişim katsayısı, doğal olarak muhasebe bilimine ve muhasebecilik mesleğine de etki etmektedir. Sınırların görünmez olduğu global dünyada, uluslararası ticaret çok büyük bir ivme kazanmıştır. Böylece çok uluslu şirketler ekonomide büyük roller üstlenmiş, sonuç olarak da muhasebe ve denetim standartlarının global düzeye erişmesine zemin hazırlamışlardır. Bu bakış açısından hareketle, çalışmada; serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin dönüşümü ve bu dönüşümün meslek mensuplarının kariyer planlamalarına etkileri incelenecektir. Çalışmaya ilk olarak muhasebenin tanımı yapılarak başlanılmış, söz konusu tanımlamanın akabinde ise geçmişi ilk çağlara kadar dayanan ve ticari hayatın ayrılmaz bir parçası pozisyonunda olan muhasebenin tarihsel gelişimine yer verilmiştir. Söz konusu tarihçe kapsamında, muhasebenin gerek Cumhuriyet dönemi öncesi gerekse de Cumhuriyet döneminde yaşadığı gelişmeler irdelenmiş, özellikle Cumhuriyet döneminde yaşanılan siyasal, hukuksal ve ekonomik gelişmeler kapsamında muhasebenin geçirdiği değişim ve gelişim üzerinde durulmuştur. Muhasebenin yaşadığı bu değişime paralel olarak benzer süreçlerden geçen muhasebecilik mesleği ise çalışmanın bir sonraki bölümünde irdelenmiş, ilgili bölüme muhasebecilik mesleğinin tanımı yapılarak başlanılmasının ardından, mesleğin Cumhuriyet döneminde yaşadığı dönüşüm ile bugünkü statüsüne ulaşıncaya kadar kat ettiği süreçler anlatılmıştır. Özellikle çalışmanın "Mali Yapıda Dönüşüm" bölümünde irdelendiği üzere, muhasebecilik mesleğinin nasıl yeni bir dönüşüm sürecine girdiği bu bölümde anlatılmış, e-dönüşüm öncesi dönem ile e-dönüşüm sonrası yeni yapılar karşılaştırılarak mali yapıda yaşanan köklü ve kalıcı değişiklikler tüm önemli yönleriyle ele alınmıştır. Tüm bunların yanında bu çalışmanın amacı, değişen mali yapıda Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik mesleğinin nasıl etkilendiği ve meslek mensuplarının kariyer planlamalarının bu değişime nasıl cevap verdiğini tespit etmek, meslek mensuplarının sorunlarını anlamak, bu sorunları ortadan kaldıracak çözüm önerileri sunmaktır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul SMMM odasına (toplam üye sayısı 45.045) ve İstanbul YMM odasına kayıtlı (toplam üye sayısı 2.235) meslek mensupları oluşturmaktadır. Toplam 334 meslek mensubunun katılımı ile gerçekleştirilen anket çalışması 2 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgiler ile ilgili 6 soru, ikinci bölümde ise meslek mensuplarının görüşlerinin alındığı 16 soru bulunmaktadır. Verilerin analizi ise SPSS veri analiz paket programı ile yapılmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise çalışmada yer alan anket sonuçları değerlendirilmiş, bu değerlendirmeler kapsamında ise önerilerde bulunulmuştur.
Muhasebe hata ve hileleri ile muhasebe mesleğinde etik, muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma
Gelişen ve büyüyen bilgi toplumunda doğru ve güvenilir bilgi elde etme ihtiyacı gün geçtikçe artmaktadır. Kanunların ve yaptırımların hızla değiştiği ülkemizde yöneticiler ve çalışanlar bu durum karşısında zorlanmaktadır. Bütün işletmelerde var olan kar sağlamak ve işletmeyi sürdürülebilir kılmak düşüncesi, bilgi toplumunun da sunmuş olduğu her türlü bilgiyi elde edebilme kolaylığı ile muhasebe alanında hatalı veya hileli işlemlerin gerçekleşebilmesine imkân sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Muhasebe, Hata, Hile, Muhasebe Meslek Mensupları
Endüstri 4.0 sürecinde muhasebe mesleğinin geleceği
Endüstri 4.0, insan unsurunu neredeyse hiç kullanmadan akıllı cihazlar ve sistemler kullanarak dijitalleşmenin bir sonucu olarak akıllı fabrikalarda üretimin yapılmasını sağlayan bir devrimdir. Muhasebe mesleği ise devlet, kurumlar ve insanların ihtiyaç duyduğu bir işletmenin mali nitelikteki gelişmeleri ve olayları kaydeden, sınıflandırma, özetleme faaliyetinde bulunan analiz ve yorumlarını yapma, bu sonuçlar doğrultusunda hesaplamalar yapma finansal tabloları düzenleme, beyannameleri hazırlama işlemlerinin yapıldığı meslektir. Bu çalışmada teknolojinin gelişmesi ve küreselleşen dünya ile dördüncü sanayi devriminin muhasebe mesleğine etkileri konu olarak ele alınmıştır. Muhasebenin işlevlerinin bir kısmının otomasyon ve otonom robotlar tarafından gerçekleşmesi söz konusu olacağından muhasebe sistemine etki oluşturacaktır. Muhasebe sistemindeki bu etkiler doğrultusunda muhasebe mesleğinde görev ve yetkilerinde değişiklikler gösterecektir. Bu tezde Endüstri 4.0'ın muhasebe mesleğinde kullanılmasından ve muhasebe mesleğinin bu süreçte dönüşümü ile ilgili oluşacak yeni uzmanlık alanlarından ve mali mühendislik kavramı hakkında bilgi verilmektedir.
Muhasebe bilgi sisteminin; işletme kararlarına, işletme yönetiminin etkinliğine ve muhasebe çalışanlarının performansına etkisi
Muhasebe bilgi sistemi; yönetim, finansman, pazarlama gibi birçok bilgi sistemlerinden derlediği bilgiler sayesinde işletme bölümlerinde denetimi ve kontrolü sağlayabilmektedir. Karar vericiler, işletmelere özgün olarak muhasebe bilgi sisteminden yararlanarak daha sağlıklı karar verebilmektirler. İşletmelerde meydana gelen finansal nitelikteki verileri anlamı kılan, ayrıca fayda maliyet analizine olanak sağlayan da muhasebe bilgi sistemidir. Bilgi sistemleri kapsamında işletme yönetimi açısından biri muhasebe bilgi sistemleri olmaktadır. Muhasebe bilgi sistemleri, işletmelerin etkinliğinin ve verimliliğinin artmasında önemli bir rol oynamaktadır. İşletmeler, sürekliliği sağlamayı ve kar elde etmeyi amaçlamaktadır. Muhasebe bilgi sistemlerinin temeli; işletmelerde bölümler arasında koordinasyonu sağlayarak toplanan bilgileri de işletmede bulunan birimler ile ortak bir yapıda kullanmaktadırlar. İşletmelerin amaçlarını gerçekleştirebilmeleri amacı ile içinde bulunulan rekabet şartlarına en iyi şekilde uyum sağlayabilmesi gerekmektedir. Yoğun rekabet ortamında üretilen bilgilerin önemini anlayarak bilgi sistemlerini ve teknolojilerini kullanabilen işletmeler daha da başarılı olabilmektedir. Güvenilir, zamanlı ve doğru bir şekilde bilgileri kullanabilen işletmeler, rekabet üstünlüğü sağlama açısından daha başarılı olmaktadırlar. Bu araştırmanın evrenini İstanbul genelinde faaliyet gösteren 1067 Serbest Muhasebeci Mali Müşavir oluşturmuştur. Belge Sistemi ile Raporlama Sistemi arasındaki ilişki için yapılan korelasyon analizi sonucunda; İşletme yönetimine getirdiği yenilikler ile yönetsel kararların etkinliğine katkısı arasında pozitif yönlü yüksek düzey ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.
Muhasebe meslek mensuplarının iş değerleri ve iş etiği tutumlarının belirlenmesine yönelik bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarının iş etiği ve iş değerleri üzerinde tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışma kapsamında iş etiğinin iş değerleri üzerindeki etkisi ele alınıp incelenmiştir. Bu çalışmanın araştırma kısmını, basit örnekleme yöntemiyle İstanbul Avrupa Yakası'nda bağımsız olarak çalışan mali müşavirlerden elde edilen 200 veri oluşturmaktadır. Araştırma için elde edilen veriler SPSS 21.0 programında analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kadınların erkeklere göre iş değerleri konusunda daha seçici oldukları ve kadınların motive olmalarında iş değerlerinin bu faktörlerinin etkili olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. İnsanların eğitim düzeyi ile etik düşünce faktörü incelendiğinde en yüksek ortalamayı lise eğitim düzeyinin aldığı görülmektedir. Lise düzeyinde eğitime sahip olan kişilerde etik düşünce kavramının daha önemli olduğu görülmektedir. Mükelleflerin değerleri özerklik ve yeteneklerin kullanılmasını etkilemektedir.
Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü ve finansal tablo hilelerine yönelik algılarının incelenmesi: İstanbul İli örneği
Çalışmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarının (Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, Yeminli Mali Müşavir) muhasebe kültürü ve finansal tablo hilelerine yönelik algılarının incelenmesidir. Çalışmada, muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü ile hileli finansal raporlamaya yönelik algılarının arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığı ve bu algıların demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Metodolojik olarak; çalışma evreni İstanbul ilinde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarıdır. Uygulamada, seçilmiş, gönüllü 214 meslek mensubundan oluşan bir örneklem kullanılmıştır. Araştırmada nicel anket yöntemi ile birlikte Chanchani&Willet (2004) tarafından geliştirilmiş Muhasebe Kültürü Ölçeği ve Khaligova (2019) ve Kutlu (2020) tarafından geliştirilmiş Hileli Finansal Raporlama anketi kullanılmıştır. Muhasebe Kültürü Ölçeği 16 ifade ve 4 alt boyut (Tutuculuğa Karşı İyimserlik, Tekdüzeliğe Karşı Esneklik, Gizliliğe Karşı Şeffaflık ve Profesyonelliğe Karşı Statükoculuk), hileli finansal raporlama anketi ise 16 ifadeyi içermektedir. Veriler çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış ve SPSS-v22 ile analiz edilmiştir. Analizde genel/özel test ve analizler (Kruskal Wallis-H, Mann Whitney-U, Bağımsız Gruplar T, Cronbach Alpha, Pearson Korelasyon vb) gerçekleştirilmiştir. Neticede muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürüne yönelik algıları ile hileli finansal raporlama algıları arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca söz konusu algıların demografik özelliklere göre farklılaştığı da gözlenmiştir. "Muhasebe Kültürünün Tekdüzeliğe Karşı Esneklik" ve "Profesyonelliğe Karşı Statükoculuk" algıları, meslek mensuplarının cinsiyetine göre değişmektedir. Buna karşın, diğer demografik özelliklerin muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü algısında etkili değişken olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, meslek mensuplarının hileli finansal raporlamaya yönelik algılarının ise demografik özelliklerden cinsiyet, yaş, hizmet yılı ve unvana göre farklılaştığı, buna karşın çalışılan müşteri sayısı ve öğrenim durumuna göre farklılaşmadığı ve bir başka deyişle hileli finansal raporlama algısında herhangi bir etki yaratmadığı görülmüştür.
Muhasebe hata ve hileleri ile muhasebe mesleğinde etik
Çalışmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarında hata ve hile eğiliminin nedenlerini araştırmak ve etik kavramını incelemektir. Çalışmada serbest muhasebeci, SMMM ve YMM'lerin hata, hile ve etik konusundaki tavırları ele alınmıştır. Öncelikle hata ve hile kavramları ayrı ayrı incelenmiş ardından etik konusu ayrıca açıklanmıştır. Çalışmada var olan durumu anlamak adına bir de anket düzenlenmiştir. Ankete katılan meslek mensupları örnekleminde bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak meslek mensuplarının tecrübelerinin, eğitim durumlarının hata ve hilede etkili olduğu belirlenmiştir.
Muhasebe meslek etiği ve muhasebe ve denetim meslek mensuplarının etik algısı üzerine bir araştırma
Küreselleşen dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de hızlı bir şekilde iş piyasalarında yükselme görülmektedir. Bu yükseliş aynı zamanda işletmelerin sayıca artmasına neden olmaktadır. Çok sayıda var olan işletmeler arasında beliren yüksek rekabet ortamı, iş piyasalarının iyice gerilmesine neden olmaktadır. Bu gerilimler doğrultusunda işletmelerin sürdürülebilirliğini sağlayabilmek için etik kurallar dışına çıkma eğiliminde oldukları gözlemlenmiştir. Öncelikle bu çalışmamızda muhasebe ve denetim mesleğini icra eden meslek mensuplarının etik algı düzeyleri tespit edilmeye çalışılmış olup etik kurallara uyma ve uymama nedenleri kapsamlı bir şekilde analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Muhasebenin kavram ve kapsamı, tarihi açıdan gelişim ve değişimi, ortaya çıkan usulsüzlükler ve hile kavramına değinilmiştir. Çalışmamızda konu ile alakalı daha önce yapılmış olan çalışmalar ve meslek mevzuatı referans alınmıştır. Ayrıca anket çalışması uygulanarak literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Dijital dönüşüm (e-uygulamalar) ve muhasebe mesleğine getirdiği yenilikler
Teknolojik gelişmeler ekseninde yapay zeka, endüstri 4.0, nesnelerin interneti, veri madenciliği ve dijital dönüşüm uygulamalarındaki değişim ve gelişim ekonomik ve günlük hayatımızı etkilediği gibi aynı zamanda Maliye Bakanlığı'nın muhasebe sistemlerine de yansımış ve iş akış şekillerini değiştirmiştir. Muhasebe mesleği bağlamında bakıldığında, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından geliştirilen dijital dönüşüm uygulamaları sayesinde; elektronik belge, elektronik defter, elektronik beyanname ve elektronik denetimin yapıldığı vergide dijital dönüşüm dönemi başlamıştır. Elektronik fatura kayıt sistemi (EFKS), ile başlayan süreci, elektronik verilerin elektronik depolarda bulut teknolojisinde muhafaza edildiği dönemi takip etmektedir. Bugün gelinen noktada muhasebeciler tarafından kullanılan belgelerin birçoğu e-belge sistemi üzerinden oluşturulmaktadır. GİB tarafından belirlenen kriterler ve zorunluluklar kapsamında e-uygulamalara kademeli olarak geçiş yapan mükelleflerin dışında kalan mükellefler dahi, maliyetlerin düşük olması, kullanım kolaylığı, veriye kolay ulaşım, çevresel faktörler gibi birçok fayda sağlaması sebebiyle e-fatura, e-arşiv fatura, e-irsaliye, e-serbest meslek makbuzu, e-defter gibi elektronik uygulamalara isteğe bağlı geçişler yapmaktadırlar. Dijital dönüşüm uygulamalarını kullanan muhasebe meslek mensupları; ilerleyen dönemler için yapacakları teknolojik yatırımlar ile iş akışları kolaylaşacak, kağıt ortamdaki hatalar en aza indirilerek maliyetleri azaltıp, doğanın korunmasına büyük ölçüde destek sağlamış olacaklardır. Bu kapsamda, İstanbul ilindeki mali müşavirler ile e-uygulamaların faydalılığı ve kullanılan uygulamaların değerlendirilmesi yönünde anket çalışması yapılarak, e- uygulamaların muhasebeye etkilerine yönelik literatüre katkı sağlayacak bilgilere ulaşılmıştır.
Vergi idaresinin e-dönüşümü ve dijitalleşmenin muhasebe meslek mensupları ve mükelleflere etkisi
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından E fatura ve E defter uygulaması e-dönüşüm kapsamında başlatılmıştır. Bakanlık tarafından yürütülen süreçle ilgili işlemlerde standardizasyon sağlamak, etkinlik ve verimliliği arttırmak amacıyla yasal mevzuatta düzenlemeler yapılmaya devam edilmektedir. Dijitalleşme (e-dönüşüm) uygulamalarının başarısı ve etkinliği, tarafları olan mükellef ve meslek mensuplarının tüm bu sürece gönüllü uyumunu gerektirmektedir. Uyumu arttırmak için idarenin uygulamaların gelişen teknolojilerle daha etkin bir yapıya dönüştürmesine çaba gösterilmektedir. Bu tezde, vergi idaresinin e-dönüşümü ve dijitalleşmesinin muhasebe meslek mensupları ve mükelleflere etkileri incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, vergi fonksiyonu ve idaresinin dijital dönüşüm süreci üzerinde durulmuş, politikaları, hukuki temelleri ve etkileri hakkında bilgi verilmiştir. Ardından Türkiye'de mükellef ve vergi idaresinin teknoloji uygulamalarını ve gelişen teknolojiyle dijitalleşmenin muhasebe mesleği üzerine etkileri değerlendirilmeye çalışılmıştır Çalışmanın üçüncü bölümünde, e-dönüşüm sürecinin mükellef ve muhasebe meslek mensuplarına etkisi hakkında odak grup çalışması yapılmış ve mükellef tutumlarının büyük mükellefler, orta ölçekli mükellefler ve küçük mükelleflerin tutumları üzerindeki etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: E-dönüşüm, E-fatura, E-arşiv, E-defter
Adli muhasebe ve ilgili tarafların algı düzeyleri
Dünya ticaretinin küreselleşmesinin bir sonucu olarak ülke ekonomilerinin karmaşık bir hal aldığı görülmektedir. Bu karmaşıklıklar birçok suiistimalin ve yolsuzluğun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu durum, mevcut denetim sisteminin ve geleneksel muhasebenin eleştirilmesine yol açmış ve yeni bir bilim dalı olan adli muhasebenin ortaya çıkmasına öncülük etmiştir. Adli muhasebe, muhasebe ile hukuk ilke ve kurallarını bir araya getirerek mali sorunları çözümlemeye çalışan bir bilim dalıdır. Adli muhasebe mesleğini yürüten kişilere adli muhasebeci denilmektedir. Adli muhasebeci dava desteği, uzman tanıklık ve hile denetçiliği görevlerini yerine getirmektedir. Adli muhasebe denetim faaliyetlerinin yetersizliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır ve günümüzde başta ABD olmak üzere birçok ülkede yasal zemini olan bir meslektir. Bu çalışmada, dünyada son zamanlarda önemi giderek artan adli muhasebenin ülkemizdeki mevcut durumu, uygulanabilirliği ve adli muhasebecilerde bulunması gereken özelliklerin hem avukatların hem de muhasebe meslek mensuplarının gözünden belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada anket yöntemi kullanılmış ve Van ilinde bulunan 66 avukat ile 88 muhasebe meslek mensubuna yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Anket verileri SPSS 20 paket programları ile analiz edilmiş olup, analiz sonucunda katılımcıların adli muhasebe konusundaki algı düzeylerinin düşük olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca katılımcıların adli muhasebenin Türkiye'de uygulanmasına ilişkin olumsuz yönde ifade belirttikleri görülmektedir. Ayrıca bazı sorulara verilen cevapların katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılık gösterdiği görülmüştür.
Muhasebe meslek mensuplarının mesleğe bakışı, beklentileri, sorunları ve çözüm önerileri Güneydoğu Anadolu bölgesinde bir uygulama
Ülke ekonomilerinde önemli işlevleri olan muhasebe meslek mensupları uygulamada bazı sorunlarla karşılaşmakta ve yaptıkları iş gereği mükellefler, kurumlar, kuruluşlar ve meslek odasından bazı beklentileri olmaktadır. Meslek mensuplarının beklenti ve sorunlarının çözüme kavuşturulması daha iyi hizmet vermelerini sağlayacak ve ürettikleri finansal bilginin kalitesini arttıracaktır. Bu çalışma ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarının mesleğe bakışı, sorunları ve beklentilerinin araştırılması ve beklentileri ile sorunlarına çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ikamet eden muhasebe meslek mensuplarına internet üzerinden iletişim sağlayan telefon uygulaması aracılığı ile anket uygulanmıştır. Araştırma kapsamında 417 muhasebe meslek mensubuna ulaşılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada muhasebe, muhasebe mesleği, meslek mensuplarının mesleğe bakışı, beklentileri ve sorunları detaylı bir şekilde yer almaktadır. Çalışmanın bulgular kısmında meslek mensuplarının sorunlarının ve beklentilerinin yüksek görülmüştür. Çalışmanın sonuç ve öneriler kısmında ise meslek mensuplarının başlıca beklentileri ile sorunlarına çözüm önerisi sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Muhasebe, Muhasebe Mesleği, Muhasebe Meslek Mensubu, Meslek Mensuplarının Mesleğe Bakışı, Meslek Mensuplarının Beklentileri, Meslek Mensuplarının Sorunları, Çözüm Önerileri.
Vergi denetimi özelinde dijitalleşmenin muhasebe meslek mensupları üzerine etkisi: Antalya ili örneği
Günümüzdeki teknolojik gelişmeler yalnızca özel sektörde meydana gelen rekabeti değil aynı zamanda kamu sektöründeki rekabeti de harekete geçirmektedir. Özel sektörde beklentileri yüksek olan toplumun devletten de beklentisi git gide yükselmektedir. Bundan dolayı dijitalleşme her sektörde etkisini göstermeye başlamışken devletler de bu dijitalleşmeye adapte olmaya başlamışlardır. Dijitalleşmenin vergi denetimi üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlayan bu çalışmada, verginin ödenmesinde mükelleflere yol gösteren ve dijital uygulamaları kullanan 210 Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olarak hizmet sunan meslek mensuplarının görüşleri alınmıştır. Araştırmada yer alan katılımcıların %54,8'i erkek, %51,4'ü 33 yaş ve üzerindedir. Katılımcıların %81,9'u lisans mezunu iken çalışanların %37,1'i 1-5 yıl arasında mesleki hizmet süresine sahiptir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre çalışanların dijital denetimden bekledikleri fayda, dijital veri güvenliğine uyumları ve denetçinin sorumluluğuna yönelik algılarının oldukça yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Katılımcılar dijitalleşme ile veri toplama işleminin kolaylaştığını ve dijital verilerin artması sonucu denetçinin rollerinde değişim ve teknoloji konusunda gelişimlerini zorunlu kıldığını düşünmektedirler. Katılımcıların genel olarak e-dönüşüme uyumları ve yeni mesleki yeterliliklerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların e-dönüşümden memnuniyetleri ise ortalamanın üzerindedir. Katılımcılardan büyük çoğunluğu dijital dönüşümün meslek mensuplarına yeni fırsatlar ve kariyer alanı sağlayacağını düşünmektedirler. Anahtar kelimeler: Dijitalleşme, muhasebe, vergi denetimi, avantaj, risk
Dijitalleşmenin muhasebe mesleğine ve işletme performansına etkileri: Bir uygulama örneği
Dijitalleşmenin muhasebe mesleğine ve işletme performansına etkilerinin değerlendirildiği çalışmada gerçekçi sonuçlara ulaşabilmek için sıklıkla kullanılan nitel yöntem kullanılmıştır. Çalışmada, amaca uygun bir örnekleme yoluna gidilmiştir. Verilerin analizi, içerik analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Araştırma katılımcılarının %22,6'sı kadın, %77,42'ü erkektir. Katılımcıların %38,7'si 30-39 yaş aralığında ve %29'u 40-49 yaş aralığındadır. Katılımcıların %77,4'ü Lisans mezunu ve %61,3'ü SMMM olarak görev yapmakta olup; %38,7's, 20 ve üstünde mesleki tecrübeye sahiptir. Araştırma sonunda katılımcıların mezuniyet sonrası meslekle ilgili teknoloji alanında aldıkları eğitim konusundaki görüşleri doğrultusunda "teknoloji alanında alınan eğitim" teması altında "eğitim alınan yer" ve "eğitimin içeriği" olarak iki alt tema oluşturulmuştur. Katılımcıların tümünün mezuniyet sonrası meslekle ilgili teknoloji alanında eğitime ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Bu konuda özellikle office programları, temel muhasebe programları, sertifika programları, paket programlar ve inovasyon setleri konusunda eğitim aldıkları görülmüştür. Katılımcıların dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerin muhasebe mesleğine katkıları ile ilgili görüşleri değerlendirildiğinde mesleki gelişime katkıları, "zaman tasarrufu sağladı", "daha hızlı çalışmayı sağladı" ve "muhasebesel hata payını minimize etti" olarak kodlara ayrılmıştır. Müşteriye katkısı, "hizmet kalitesini arttırdı" ve "müşteri memnuniyetini arttırdı" olarak kodlara ayrılmıştır. Kuruma katkısı alt teması ise "Kâğıt israfını önledi", "Veri saklamak kolaylaştı", "Verilere ulaşımı kolaylaştırdı", "Operasyonel verimliliği arttırdı", "Güncel durum ile geçmişi kıyaslanabilir hale getirdi" ve "Daha az personelle çok işler yapmayı sağladı" olarak kodlara ayrılmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte muhasebe meslek mensuplarının iş yükümlülüğünde yaşanan değişiklik ile ilgili olumsuz katkı sağladığını düşünen katılımcılar bunların sebepleri kamu tarafından yapılan işlemlerin önemli kısmının meslek sahiplerine devredilmesi, teknolojiye adaptasyon sorunu, sistemlerin aşırı yoğun olması, internet alt yapı sorunlarının yaşanması ve iş yükünün artması olarak sıralanmıştır. Yapılan çalışmada işlerin tekrar kontrol etmeye gerek kalmadan yapılması, hız ve zaman kazandırma, mekândan bağımsız olarak işlem gerçekleştirmesi, bilgiye ulaşılabilirliğin kolaylaşması gibi nedenlerle muhasebe meslek mensuplarının iş yükümlülüğüne teknolojik değişimlerin olumlu katkı sağladığını belirtmişlerdir. Dijitalleşmenin muhasebe mesleğine ve işletmelerin muhasebe servis ve birimlerine katkıları katılımcı görüşleri açısından muhasebe mesleğine ve işletmelere katkıları olarak iki alt temada değerlendirilmiştir. Muhasebe mesleğine katkısı, "Bilgiye çabuk ve hızlı ulaşılabilmektedir", "Sağlam bilgi ağı akışı ve köprü kurulmaktadır" ve "Zaman ve enerji kazancı sağlamaktadır" olarak kodlara ayrılmıştır. İşletmelere katkısı ise "Kayıt ve raporlama süreçlerinde verimlilik artmaktadır", "Karma verme süreci hızlanmaktadır", "Anlık bilgi alışverişi mümkün hale gelmektedir" ve "Kâğıt tüketimini azaltmış ve depolama arşivleme maliyetlerini azaltmıştır" olarak kodlara ayrılmıştır.
The effect of work alienation and proffesional vitality on cyber loafing
This study was conducted to examine the effect of work alienation and professional vitality on cyberloafing behavior. The theoretical framework of the study consists of work alienation, professional vitality and cyberloafing. It has been researched whether there is a factor on the attitude of the employees towards their work and professional vitality due to the changing conditions and the increasing use of the internet in the today's business world. While examining the relationship between these concepts, the group of employees who attended the research was determined as those working in the finance sector, accountants, financial advisors and bankers. Constituting the universe of the research to test the model ; Questionnaires were collected from 292 people working in bankers, accountants, financial advisors and finance sector. Factor analysis, correlation analysis, regression analysis, reliability analysis, Tukey analysis and anova analysis were performed on the obtained data. It has been determined that there is a positive and significant relationship between cyberloafing behavior as the work alienation levels of the employees increase, and that the passion, sub-dimensions of professional vitality negatively affect major cyberloafing behavior.
Serbest muhasebeci mali müşavirlerin sosyal medya kullanımlarının zaman yönetimlerine etkisi
Bu çalışmada Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin sosyal medya kullanımlarının zaman yönetimlerine etkisi araştırılmak istenmiştir. Öncelikle sosyal medya ve zaman yönetimiyle ilgili literatür araştırması yapılmıştır. Buradan elde edilen bilgilerle, çalışmanın kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Tezin araştırma kısmında kullanılmak istenen anket formu için, 2018 yılında Y. Bayar ve A. Ünlü' nün güvenirliliğini test etmiş oldukları ve geliştirmiş oldukları, anket formu kullanılmıştır. Hedef kitle olarak, tezin konusuyla paralel olarak, Trabzon Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına kayıtlı üyeler seçilmiştir. Uygulanan anket formu için, SPSS 25 Programı ve Açıklayıcı Faktör Analizi kullanılmış ve değerlendirme sonucu ortaya konmuştur.
Serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleği etik algısının haksız rekabet davranışına etkisi: Trabzon SMMMO' na yönelik bir araştırma
Muhasebecilik mesleği, gerek ekonomik gerekse etik yaklaşım açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Her meslekte olduğu gibi değer yargılarında çelişkiye düşme, kurallara uymama ve kararlarda anlaşamama gibi mesleki problemler görülmektedir. Bu sürecin doğru ve etkin işlemesi ancak etik ilke ve kurallar bütününü benimseyerek aşılabilmektedir. Diğer taraftan globalleşen dünyada rekabet eden bazı muhasebe meslek mensupları meslekte istenmeyen davranışlara yönelerek haksız rekabeti ortaya çıkarmaktadır. Tez çalışması konu itibariyle; muhasebecilik mesleğinin içeriği, mesleki etik algısı ve haksız rekabet davranışını içermekte olup, ilgili mevzuatlarda haksız rekabete dair çalışmaları kapsamaktadır. Bu çalışma ile SMMM muhasebe meslek mensuplarının mesleki etik algısının haksız rekabet davranışına olan etkisi ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmada mesleki etik algısı ve haksız rekabet davranışı konusuna yönelik Trabzon ilinde bağımlı ve bağımsız faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarına anket çalışması uygulanmıştır. Aralık 2018- Ocak 2019 tarihleri arasında 150 SMMM meslek mensuplarına yüz yüze anket yöntemi uygulanmıştır. Sonuçlar SPSS 23 Paket Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ankete verilen cevaplar doğrultusunda, mesleki etik algısının haksız rekabet duyarlılığı üzerinde pozitif yönlü etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Haksız Rekabet, Mesleki Etik Algısı, Muhasebe
Muhasebe meslek mensuplarının mesleki imaj algısı: Trabzon ilinde bir uygulama
Muhasebecilik birçok fonksiyonu bulunan ve toplumlar için vazgeçilmez meslek gruplarından biridir. Bu fonksiyonlar arasında şirketlerin mali işlemlerinin kayıt altına alınması, finansal tablolarının oluşturulması, finansal durumlarının analiz edilmesi ve mali yönden ne durumda olduğunun ortaya çıkarılmasını sağlamak bulunmaktadır. Mesleki imajı etkileyen yada mesleki imajın oluşmasında rol alan etmenler meslek gruplarına göre farklılık gösterebilmektedir. Fakat mesleği icra eden meslek mensuplarının tutumları mesleki imaj oluşumunda her zaman öncelikli aktörler arasındadır. Muhasebe mesleğinin mesleki imajı da benzer şekilde muhasebe meslek mensuplarının tutumlarıyla önemli bir ilişki içindedir. Muhasebe meslek mensuplarının mesleki imaj algılarını ölçmeyi amaçlayan bu çalışmanın evrenini Trabzon İl merkezinde faaliyet göstermekte olan muhasebe meslek mensupları oluşturmaktadır. Mali Müşavirler Odasından alınan verilere göre Trabzon İl merkezinde 268 muhasebe meslek mensubunun olduğu tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında 108 muhasebe meslek mensubu ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anket aracılığıyla elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak sayısallaştırılmış, betimleyici analizler, t-testi ve anova analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçları araştırmaya katılan muhasebe meslek mensuplarının, muhasebe mesleğini oldukça stresli bulduğunu ve meslek imajının diğer birçok mesleğe göre daha iyi bir konumda olduğunu düşündüğünü göstermektedir. Ayrıca mesleki imaj algısı aylık gelir değişkenine göre farklılık göstermektedir. Aylık gelir arttıkça mesleki imaj algısı da artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Muhasebecilik, İmaj, Mesleki İmaj
Türkiye'de sahte fatura kullanımının önlenmesinde SMMM'lerin rolü ve çözüm yollarının tespiti
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de sahte fatura kullanımının önlenmesinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)'lerin rolünü belirlemek ve çözüm için yapılması gerekenleri tespit etmektir. Bu amaçla, Adana il merkezindeki Yeminli Mali Müşavirler, Vergi Müfettişleri ve Yetkili Vergi Müfettiş Yardımcılarına anket yöntemi uygulanmıştır. Sahte fatura kullanımının önlenmesinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin rolüne ilişkin bulgulara göre, Y5, Y8, Y15, Y10 ve Y20 yargıları ile ilgili olarak YMM'ler ile Vergi Müfettişlerinin görüşleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, Y1, Y12, Y19, Y13 ve Y16 yargıları açısından ise anlamlı bir farklılık bulunduğu görülmüştür. Sahte fatura kullanımının önlenmesinde çözüm yollarına ilişkin bulgular; Y4, Y7, Y11, Y14 ve Y18 yargıları ile ilgili olarak YMM'ler ile Vergi Müfettişlerinin görüşleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığını; diğer yargılar açısından ise anlamlı bir farklılık bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca, sahte fatura kullanımının önlenmesinde en etkili çözümün vergi denetimlerinde etkinliğin arttırılması olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sahte Fatura Kullanma, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, Yeminli Mali Müşavir, Vergi Müfettişi.
Muhasebe mesleğinde etik ve meslek mensuplarının etik algılamaları üzerinde bir uygulama
Muhasebe mesleği işlevi itibariyle büyük önem arz etmektedir. Meslek mensupları mesleği icra ederken etik kuralları göz önünde tutması gerekir. Mesleki bilgi ve becerinin yanı sıra etik kuralları bilip bu kuralları meslek hayatları içerisinde uygulamaları mesleğin itibari açısından da çok önemlidir. Etik neyin doğru neyin yanlış neyin ahlaklı neyin ahlak dışı olduğunu belirten ilke ve kurallar bütünüdür. Meslek etiği ise etik kuralların meslek hayatına uyarlanmış şeklidir. Meslek mensuplarının uyması gereken ilke ve kuralların öğretilmesi ve anlatılması için ulusal ve uluslar arası olmak üzere eğitimler düzenlenmektedir. Düzenlenen eğitimlerin amacı; ahlaki sorunları tanıma, ahlaki ve kişisel sorumlulukları yerine getirmek ve karşılaşılan ahlaki sorunlarla baş etmektir. Etik eğitimlerin yanı sıra ulusal ve uluslar arası düzenlemeler söz konusudur. Bu düzenlemeler, etik kuralların etkisini artırmak, uygulamalarını yaygınlaştırmak, benimsenmesini ve yaygınlaşmasını amaçlamaktadır. Bu çalışmada Kahramanmaraş il merkezinde bulunan bağımsız Serbest Muhasebeci Mali Müşavir'lerin etik algılamaları, etik ile ilgili düşüncelerini tespit etmeye yönelik bir alan çalışması yapılmıştır. Çalışmada meslek etiği ile ilgili katkı sağlanma amaçlanmıştır.