Dehşet yönetimi kuramı bağlamında travma sonrası gelişimin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Dehşet Yönetim Kuramı (DYK) bireylerin kendi ölümleriyle karşılaşması sonucunda kaygı yaşamalarından bahsederken, Travma Sonrası Gelişim (TSG) ise bireylerin yaşam krizleri ardından ortaya çıkan olumlu psikolojik değişimleri ifade etmektedir. Alan yazında, genellikle travmatik deneyimleri olan bireylerle çalışılan bu iki kuramın dolaylı travma mağduru bireylerle birlikte ele alınmadığı görülmektedir. Bu araştırmada, dolaylı travma mağduru bireylerle ölüm farkındalığı artan bireyler arasında TSG, ölüm kaygısı ve stresle başa çıkma tarzları (SBT) incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, üç farklı gruptan oluşmaktadır: dolaylı travma grubu, senaryo grubu ve diş ağrısı grubu. Dolaylı travma grubu meslekleri gereği süreğen şekilde travmaya maruz kalabilen katılımcılardan oluşmaktadır. Senaryo grubuna dolaylı travma mağduru olmayan bireyler alınmış ve ölümü belirginleştiren bir hikaye verilmiştir. Diş ağrısı grubuna da dolaylı travma mağduru olmayan bireyler alınmış ve gruptakilerin diş ağrısı hakkında düşünmeleri istenmiştir. Bu bağlamda tüm katılımcılara Ölüm Kaygısı Ölçeği, Travma Sonrası Gelişim Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği verilmiştir. Bulgular, kadınların daha yüksek düzeyde TSG bildirdiğini, dolaylı travma grubundakilerin TSG düzeyinin daha yüksek olduğunu, senaryo grubundakilerin ise yüksek düzeyde ölüm kaygısı bildirdiğinin göstermektedir. Ayrıca etkili stresle başa çıkma tarzların daha fazla kullanan bireylerin TSG düzeylerinin de yüksek olduğu görülmüştür. Elde edilen bu bulgular, alan yazın ışığında tartışılmaktadır.