Demans hastalarında nörodejenerasyon biyobelirteçleri ve beyin volümü arasındaki korelasyon

Amaçlar: Alzheimer hastalığı (AH), beyinde nörofibriler yumaklar ve amiloid agregatların birikmesi ile oluşan nörodejeneratif bir hastalık olup ön planda epizodik bellek bozukluğu ile seyreden kronik, progresif bir bilişsel bozukluk sürecidir. Bu süreçte nöronal hasar ve nöroinflamasyonun katkısı çeşitli maddelerin ölçümleriyle araştırılmıştır. Serum ve plazmada yapılan çalışmalarda bu maddelerden en umut vadedici sonuçlar verenlerden ikisi Visinin-like protein 1 (VILIP-1) ve tyrosine (Y), lysine (K), leucine (L) 40 (YKL-40)'tır. Bu belirteçler ile erken tanı imkanı ve hastalık patolojisine yönelik yeni tedavi seçenekleri doğabilir. Gereç ve yöntem: Bu araştırmada katılımcıların serum örneklerinden VILIP-1 ve YKL-40 çalışıldı, kranyal manyetik rezonans görüntülemelerinden çeşitli beyin bölgelerinin volümetrik ölçümleri yapıldı. Bunların sonuçları kontrol grubu ile kıyaslandı daha sonra ise hasta grubunun belirteç ve volümetrik ölçümleri korele edildi. Bulgular: 33 AH hastası ile 23 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Hasta ve kontrol grubu yaş ve cinsiyet açısından benzer dağılmaktaydı. Hasta ile kontrol grubunun serum YKL-40 ve VILIP-1 düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmadı. Hasta grubunun sağ ve sol hipokampus, sağ ve sol amigdala, sol medial temporal, sağ rostral anterior singulat, total beyin, total korteks, total ak madde, total gri madde, total subkortikal gri cevher, sağ ve sol total korteks volümleri kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak düşük bulundu. Korelasyon analizinde ise YKL-40 düzeyi ile sol posterior singulat volümü, VILIP-1 düzeyi ile sol amigdala volümü negatif korele bulundu. Sonuç: Alzheimer hastalığında limbik yapılar, korteks ve ak maddede atrofi gerçekleşmektedir. Bu bölgelerin belirli belirteçler ile ilişkisi net olmamakla birlikte bu çalışmamızda sol amigdala ve sol posterior singulatın belirteçler ile ilişkisi dikkat çekmektedir.