Demir eksikliği anemisinde oral, intramusküler ve intravenöz demir tedavisinin total antioksidan kapasite üzerine etkisi

1. ÖZETDEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİNDE ORAL, İNTRAMUSKÜLER VEİNTRAVENÖZ DEMİR TEDAVİSİNİN TOTAL ANTİOKSİDAN KAPASİTEÜZERİNE ETKİSİDr. Hatice DEMİRÇocukluk çağında en sık anemi nedeni bir eser element olan demir eksikliğidir.İnorganik bileşikler şeklinde olan demir kompleksleri (metaloenzimler) organizmadaönemli görev yaparken, iyonize formu potansiyel tehlike taşır. İyonik demir serbestradikaller meydana getirerek hücresel düzeyde hasarlara yol açar. Bu nedenle demirinartması veya azalması klinik yönden önem taşır.Bu çalışmada demir eksikliği anemisi (DEA) ve tedavisinin (oral, intramusküler[i.m.] ve intravenöz [i.v.] demir uygulaması) plazma total antioksidan kapasite (TAOK)üzerine etkileri araştırıldı.Çalışmaya DEA (n: 60) olan ve sağlıklı kontrol grubunun (n: 20) oluşturduğutoplam 80 olgu alındı. Olgular 4 (Grup I: oral tedavi grubu [n: 20], Grup II: i.m. tedavigrubu [n: 20] ve Grup III: i.v. tedavi grubu [n: 20], Grup IV: Sağlıklı kontrol grubu [n:20]) alt gruba ayrıldı. Tüm olgulardan tedaviden hemen önce, tedavinin 24. saatinde, 7.gününde, 6. ve 13. haftalarda kan örnekleri alındı.Demir eksikliği anemisi grubunda TAOK düzeyi kontrol grubuna göre düşükolarak bulundu (p<0.001). Tedavinin 24. saat ve 7. günündeki TAOK değerlerinde oraltedavi grubu ile i.m. ve i.v. tedavi grubu arasında anlamlı fark saptandı (p<0.05). Tümgruplarda 7. gün, 6. ve 13. haftalarda TAOK değerleri kontrole göre belirgin düşükolmakla birlikte normale en yakın grup oral grup oldu. Tedavinin tüm aşamalarındaTAOK değerleri i.v. tedavi grubunda daha düşük olarak gözlendi (p<0.05). Tedavinin 6.ve 13. haftalarında oral ile i.m. tedavi grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farksaptanmadı (p>0.05) fakat i.v. tedavi grubundaki TAOK değerleri oral ve i.m. tedavigruplarına göre anlamlı düşük olarak bulundu (p<0.05). Oral, i.m. ve i.v. demir tedavigruplarında tedavi öncesine göre 13. haftada TAOK değerlerinde anlamlı değişikliksaptanmadı (p>0.05).Sonuç olarak, DEA'nde ilk tercih edilecek tedavi şekli oral demir tedavisidir.Oral yoldan demir tedavisinin verilemediği veya etkin olmadığı durumlarda, TAOKdüzeyine etkileri açısından öncelikle i.m. ve ancak daha sonra i.v. tedavi uygulanabilir.Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği anemisi, intramusküler demir tedavisi, intravenözdemir tedavisi, parenteral demir tedavisi, total antioksidan kapasite?