Demiryolunda balastsız üst yapıların hesabı ve LVT için örnek hatta farklı araç işletimleri için parametrik irdeleme

Raylı sistemlerin çıkış noktası oldukça eskiye dayanmaktadır. Çok eski tarihlerde insanların ağır yüklerin taşınmasında bugünkü raylı sistemlere benzer şekilde taşımacılık yaptığı bilinmektedir. Günümüze gelinceye kadar raylı sistemde önemli gelişme sağlanmıştır. Motorlu araçların ortaya çıkışı ile birlikte sanayileşme ve hızlı nüfus artışı raylı sistemlere olan ihtiyacı gün geçtikçe artırmış ve modern demiryolları kurulmuştur. Bugün maglev trenlerle 500 km/h hızın üstüne çıkılmış, ancak maglev trenler henüz yaygınlaşmamıştır. Bilinen en yüksek hızda (max. 430 km/sa) işletme yapan tek maglev tren hattı Çin'de yolcu taşımasında kullanılmaktadır. Klasik demiryolu araçlarının hızı ise bugün 300 km/h'in üstüne çıkmış ve yolcu taşımacılığında önemli bir paya sahip olmuştur. Bütün bu gelişmeler demiryollarının insan hayatındaki yerini ve önemini artırmaktadır. Artan talebin karşılanmasına yönelik birçok çalışma yapılmış ve bunun soncunda çeşitli rijit üstyapı tipleri ortaya çıkmıştır. Bunların neticesinde hem insan hayatının güvenliği hem de uzun süre bozulmadan stabilitesini koruması ve uygun maliyetli olabilmesi açısından demiryolu üstyapı hesaplamaları önem kazanmıştır. Bu çalışmamızda 2. bölümde balastsız üstyapının avantajları anlatılmış ve dünyada kullanılan rijit üstyapı tipleri tanıtılmış ve üstyapı enkesitleri şekillerle açılanmıştır. 3. bölümde yerinde dökme üstyapıyı oluşturan raylar, bağlantı elemanları, traversler ve betonarme plaklar incelenmiş ve bu elemanlara ait dünyada kullanılan türler sınıflandırılarak anlatılmış ve teknik özellikleri, olumlu ve olumsuz yönleri hakkında bilgiler verilmiştir. 4. bölümde ise LVT üstyapısı ve bileşenleri daha detaylı bir şekilde açıklanarak kullanıdığı hat kısaca tanıtılmış, LVT sistemin seçilmesinde öne çıkan titreşim ve gürültü önlemlerine değinilmiştir. 5. bölümde; üstyapı boyutlandırılmasında kullanılan parametreler ve hesaplamaları anlatılmış, rijit üstyapı hesaplamasına örnek olarak LVT tipi üstyapının farklı araç işletim durumları için statik analizi yapılmış ve boyutlandırılması gerçekleştirilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda üstyapıya etki eden parametrelerin değişmesi durumunda analiz ve hesaplamalara dair görüşler son bölümde belirtilmiştir.