Deneysel böbrek iskemi/reperfüzyon hasarında saksagliptinin etkilerinin araştırılması

Deneysel Böbrek İskemi/Reperfüzyon Hasarında Saksagliptinin Etkilerinin Araştırılması Amaç: Saksagliptin bir dipeptidil peptidaz-4 (DPP-4) enzim inhibitörü olup, diyabet hastalığının tedavisinde yakın zamanda kullanılmaya başlanmış farmakolojik bir ilaçtır. Son zamanlardaki çalışmalar saksagliptinin diyabetteki koruyucu rolleri dışındaki etkileri araştırılmıştır. Farklı dokularda deneysel olarak oluşturulan doku hasarında saksagliptinin antioksidan etkilerinin olduğu rapor edilmiştir. Bu tez çalışmasında saksagliptinin sıçanlarda deneysel olarak oluşturulan böbrek iskemi/reperfüzyon (İ/R) hasarındaki rollerini kısmen de olsa açıklamak amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: ÇalışmadaSpraque- Dawley cinsi 40 adet erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar Grup 1 (kontrol), Grup2 (I/R), Grup3 (İ/R+saksagliptin 2mg/kg), Grup4 (İ/R+saksagliptin 10mg/kg) olmak üzere 4 gruba ayrıldı (n=10). Kontrol grubuna hiçbir uygulama yapılmadı, I/R grubundaki sıçanların böbrek dokularına bilateral olarak 45 dakika iskemi sonrasında 24 saat reperfüzyon uygulandı.İskemi gerçekleştirilmeden 1 saat öncesinde oral olarak serum fizyolojik (saksagliptin çözücüsü) verildi. 3 ve 4. gruptaki sıçanlara I/R grubundaki cerrahi işlemlerin tamamı uygulandı ancak iskemiden 1 saat önce 3. gruptaki sıçanlara 2mg/kg saksagliptin ve 4.gruptaki sıçanlara 10mg/kg saksagliptin oral yolla verildi. Reperfüzyon süresi bittiğinde tüm sıçanlar sakrifiye edilerek böbrek ve kan dokları toplandı. Bulgular: I/R grubunun serumlarındaki BUN ve kreatin seviyelerinin kontrol grubuna göre artış gösterdiği ve bunu saksagliptin uygulamasının belirgin olarak azalttığı (p<0.05) görüldü. Öte yandan iskemiye bağlı olarak böbrek dokusunda MDA, KIM-1, NGAL ve IL-18 seviyelerinin artış gösterdiği (p<0.05), saksagliptin uygulaması ile MDA, KIM-1, NGAL ve IL-18 seviyelerinin azaldığı belirlendi (p<0.05). Diğer yandan iskemiye bağlı olarak azalış gösteren GSH seviyesi ile SOD, CAT, GPx enzim aktivitesinin saksagliptin uygulamasına bağlı olarak artış gösterdiği tespit edildi (p<0.05).Yapılan histolojik analizler sonucunda saksagliptinin böbrek doku hasarını azalttığı görüldü (p<0.05). Sonuç: Yapılan deneysel çalışmada saksagliptinin, iskemi/reperfüzyon hasarına karşı koruyucu rol üstlendiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Böbrek, iskemi, oksidatif stres, reperfüzyon, saksagliptin