Deneysel glokom cerrahisinde halofuginon ve pirfenidon'un yara iyileşmesi üzerine etkisi

Yara iyileşmesi modülasyonunun glokom filtran cerrahilerde cerrahi başarıyı artıran önemli bir basamak olduğu bilindiğinden peroperatif dönemde yara iyileşmesi üzerine etkili çeşitli antifibrotik ve antimetabolit ajanlar kullanılmaktadır. Bu deneysel çalışma halofuginon ve pirfenidonun glokom cerrahisinde yara iyileşmesi üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmada 42 erkek Yeni Zelanda albino tavşan, randomize 6 eşit gruba ayrıldı. Beş gruba limbus tabanlı trabekülektomi uygulandı. Kontrol grubuna (Grup I) cerrahi ve postoperatif ilaç uygulanmadı. Grup II'ye %0.9 NaCl 4x1 damla olarak 14 gün süre ile, grup III'e % 1 lik topikal kortikosteroid 4x1 damla olarak 14 gün süre ile, grup IV'e intraoperatif 0.4 mg/mL mitomisin-C (MMC) skleral flep bölgesine üç dakika süreyle uygulanıp ilave olarak postoperatif dönemde % 1 lik topikal kortikosteroid 4x1 damla olarak 14 gün süre ile, Grup V'e postoperatif dönemde % 0.5 pirfenidone 4x1 damlaya ilave olarak % 1 lik topikal kortikosteroid 4x1 damla olarak 14 gün süre ile, Grup VI' ya cerrahi sırasında 10 ng/mL halofuginon emdirilmiş sponç üç dakika süreyle cerrahi alanda bekletilip ilave olarak postoperatif dönemde % 1'lik topikal kortikosteroid 4x1 damla olarak 14 gün süre ile uygulandı. 14 günün bitiminde enüklee edilen gözlerin bleb bölgelerinden hazırlanan kesitlerde fibroblast ve mononükleer hücreler (MNH), Hematoksilen-Eozin ve Masson-Trichrom ile boyanarak histopatolojik olarak değerlendirildi, immunohistokimyasal olarak da TGF-β, FGF-β ve PDGF boyanma yoğunlukları değerlendirildi. Fibroblast ve MNH sayısının baskılanması açısından kortikosteroid, MMC, pirfenidon ve halofuginon gruplarının sham grubuna kıyasla anlamlı olarak etkili olduğu (sırasıyla p<0.05, p<0.05, p<0.05, p<0.05) tespit edildi. Tedavi grupları arasında fibroblast ve MNH sayısı açısından pirfenidone ve halofuginon grupları arasında anlamlı fark tespit edilmezken (p>0.05), bu iki grup ile mitomisin ve kortikosteroid grubu arasında bu açıdan anlamlı fark (sırasıyla p<0.05,p<0.05) bulundu. Sham grubuna göre tedavi gruplarında TGF-β ve FGF-β immunohistokimyasal boyanma yoğunluklarının anlamlı derecede baskılanmış olduğu tespit edildi (sırasıyla p<0.05, p<0.05, p<0.05,p<0.05). Tedavi grupları arasında ise pirfenidone ve halofuginon grupları ile diger tedavi grupları arasında bu açıdan anlamlı fark tespit edildi(sırasıyla p<0.05, p<0.05). PDGF boyanma yoğunluğu değerlendirildiğinde ise kortikosteroid grubu hariç diğer tüm tedavi gruplarında PDGF boyanma yoğunluğu sham grubuna göre anlamlı ölçüde düşük olarak tespit edilirken (sırasıyla , p<0.05, p<0.05,p<0.05) bu gruplar kendi aralarında bu açıdan karşılaştırıldığında anlamlı fark bulunmadı (p>0.05) Sonuç olarak pirfenidon ve halofuginonun yara yeri iyileşmesi üzerinde etkili olduğu ve günümüzde kullanılmakta olan anti-metabolitlerin ciddi yan etkileride göz önüne alındığında bu ajanların glokom filtran cerrahilerde kullanılan daha etkili ve daha güvenilir ajanlar olabileceği düşünülebilir. Anahtar Kelimeler: Trabekülektomi, yara iyileşmesi, MMC, pirfenidon, halofuginon