Deneysel kolit modeli üzerine, glutamin, N-Asetil sistein ve intrarektal metotreksat'ın etkilerinin incelenmesi

AmaçBu çalışmada, TNBS ile oluşturulan deneysel kolit modeli üzerine N -Asetil sistein'in, glutamin'in ve metotreksat'ın etkilerini incelenmesi amaçlandı.Gereç ve yöntemBu amaçla 71 Wistar Albino rat kullanıldı. Kontrol grubuna serum fizyolojik dışında uygulama yapılmadı. Etanol grubuna, intrarektal etanol lavmanı verilerek, etkinliği değerlendirildi. NAC grubuna intraperitoneal NAC enjeksiyonu yapıldı. MTX grubuna intrarektal MTX verildi. GLN-NAC grubu deneklerin içme sularına 1g/kg olacak şekilde glutamin karıştırıldı ve intraperitoneal NAC enjeksiyonu yapıldı. GLN-MTX grubuna da içme sularına glutamin karıştırıldıktan sonra intrarektal MTX verildi. Deneyin başında ve sonunda ratların ağırlıkları kaydedildi. Deneyin sonunda, ratlar sakrifiye edildi. Distal kolon çıkarılarak, çalışmanın içeriğinden haberi olmayan, iki patolog tarafından makroskopik olarak değerlendirildikten sonra histopatolojik değerlendirme için patolojiye gönderildi. Antioksidan etkiyi değerlendirmek amacı ile SOD ve MDA seviyelerini ölçmek için hasarlanmış kolondan örnekler alındı.BulgularAğırlıklardaki değişiklikler karşılaştırıldığında kontrol ve etanol gruplarında değişiklik saptanmazken, kolit oluşturulan tüm gruplarda kilo kaybı saptandı (p<0,05). Tedavi verilen gruplarda kilo kaybının daha az olmasını beklerken, bu sonuçlara ulaşılamadı. MTX verilen grupta kilo kaybı sadece kolit oluşturulan gruptan daha fazla olarak hesaplandı. NAC ve MTX tedavilerine glutamin eklenen gruplarda kilo kaybı daha az olarak hesaplandı. Morfolojik hasar skorları hesaplandığında kontrol ve etanol gruplarında morfolojik hasar saptanmadı. Kolit oluşturulan tüm gruplarda hasar skorları yüksekti(p<0,05). Tedavi verilen gruplarda hasar skorları düşük hesaplandı. En düşük skorlar, GLN verilen gruplarda ölçüldü. Antioksidan etkinlik kıyaslandığında, kolit grubunda SOD ve MDA seviyeleri anlamlı olarak artmışken (p<0,017), tedavi verilen gruplar kontrol grubuna yakınlık göstermekle beraber aralarında istatiksel olarak anlamlı fark mevcuttu. Fakat, glutamin verilen gruplardaki etkinlik, diğer tedavi yöntemlerine kıyasla daha az olarak hesaplandıSonuçSerbest oksijen radikallerinin etkisini önlemek amacıyla verilen GLN'nin ve NAC'nin olumlu etkileri olduğunu, bu iki maddenin berber verilmesiyle morfolojik olarak iyileşmeye daha fazla katkı sağladığını gözlemledik. MTX verilen ratlarda diğer tüm gruplara göre daha fazla kilo kaybı saptanmıştır. MTX'in lavman şeklinde verilmesi her ne kadar inflamatuar parametreler üzerinde olumlu etkisi olduğu görülse de, deneysel kolitin semptomları üzerine olumsuz etkisi olabileceğini düşündürmektedirAnahtar Kelimeler: Deneysel Kolit, Glutamin, Metotreksat, N-Asetil Sistein, trinitrobenzenosülfonik asit-etanol