Deneysel olarak oluşturulan fibrosarkomalarda programlanmış hücre ölümünün çekirdekteki dna parçalanması tayini ve immunohistokimyasal olarak gösterilmesi

Fibrosarkom mezenkimal dokudan köken alan bag dokunun kötü huylu tümörü olup daha çok kedi ve köpeklerde görülmekle birlikte tüm hayvan türlerinde ortaya çıkabilir. Hızlı ve infiltratif büyüyen bir tümördür. Rodentlerde en yaygın görülen mezenkimal tümörlerdendir ve ratlarda spontan olarak sekillenme olasılıgı % 1-3, farelerde görülme olasılıgı ise % 1-6 düzeyindedir. Apoptozis ise; gelismis organizmalarda hücreler arası iliskilerin geregi olarak gereksinim duyulmayan ve fonksiyonları bozulan hücrelerin, çevreye zarar vermeden programlı ölümüdür. Kanserlerde erken teshis yanında prognozun tayini, hastanın yasamını uzatmada ve daha uygun tedavi sekillerinin tespit edilmesinde büyük önem tasımaktadır. Özellikle kedilerde ası yerlerinde gelisen fibrosarkomlar önemli bir problem olusturmakta ve bunun en basta gelen sebebi olarak ise ası yerlerinde olusan kronik yangılar ileri sürülmektedir. Son dönemlerde kanser üzerine yapılan çalısmalarda programlı hücre ölümünün önemli rol oynadıgı bilinmektedir. Çalısmada ratlarda deneysel olarak 3- metilkolantren ile olusturulan fibrosarkomlarda programlı hücre ölümü iki ayrı metotla gösterilmistir. Böylece fibrosarkom ile programlı hücre ölümü arasındaki iliski incelenmistir. Aynı zamanda ELISA yöntemiyle DNA hasarı tespiti ve programlanmıs hücre ölümünün immunohistokimyasal olarak saptanması karsılastırılmıstır. Arastırmanın materyalini 16 adet 8 haftalık agırlıkları 150-200 gram olan erkek Spraque Dawley türü rat olusturdu. Ratlar her grupta 8 adet olmak üzere iki gruba ayrıldı. Birinci grup kontrol, ikinci grup deneme grubunu olusturdu. Hayvanlara tüm deney boyunca kuru pelet yem ve içme suyu ad libitium olarak verildi. Deneme süresi 150-210 gün sürdü. Deneme süresinin basında deneme grubundaki ratların boyun bölgelerinin dorsaline 0,25 ml susam yagında çözdürülen 0,2 mg 3-metilcholantren fibrosarkoma olusturmak üzere deri altı yolla tek doz enjekte edildi. Kontrol grubuna ise tek doz 0,25 ml susam yagı deri altı yolla enjekte edildi. Deney süresi boyunca hayvanlar periyodik olarak kontrol edilip tümoral olusum yönünden palpe edildi. Deney süresinin sonunda ratlara eter anestezisi altında ötenazi uygulanarak nekropsileri yapıldı. Olusan tümör kitlelerinde DNA kırılmaları, ELISA yöntemiyle Roche firmasının kitleriyle bakıldı. Alınan dokulardan Bcl-2 ve Bax için immunohistokimyasal boyama yapıldı. Deneme ve kontrol grubundan alınan dokular homojenize edilip santrifüj isleminden sonra süpernatant ELISA' da kullanıldı. ELISA sonuçlarına göre deney grubunda DNA fragmentasyonu ortalama 0,262 U (=absorbans), kontrol grubundaki ratlarda ise 0,069 U olarak tespit edildi. Yani deney grubunda DNA fragmentasyonu kontrol grubuna göre yaklasık 4 katı artmıs olarak tespit edildi. Deneme ve kontrol grubundan alınan dokuların Bcl-2 ve Bax için immunohistokimyasal boyaması sonucunda, deney grubunda yogun olarak bcl-2 ve bax pozitif hücreler tespit edilmis olup tümörlerde apoptozis uyarısı alan hücrelerin bazılarının apoptozise bir süre daha gitmesi engellenirken bazılarının da artık apoptotik ölüme yönlendikleri tespit edilmistir. Elde edilen bulgular sonucunda, fibrosarkomalarda apoptozis sık görülen bir olay olup, DNA fragmentasyonu apoptozisin en önemli belirtisidir. Kanser tedavisi ile ugrasanların apoptozis, Bcl-2 ve Bax' ı göz önünde bulundurması gerektigi, literatür bilgileri dogrultusunda tümörün baslangıç evresinde apoptozisin azaldıgı, tümörün prolifiye olmasıyla birlikte apoptozisin de arttıgı kanısına varılmıstır.