Deneysel periodontitisli ratlarda sistemik melatonin uygulamasının periodontitis ilişkili nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı üzerine etkilerinin incelenmesi

Amaç: Deneysel periodontitis ve non alkolik yağlı karaciğer hastalığı oluşturulmuş ratlarda, periodontitisin karaciğer dokusu üzerine olası etkilerinin ve sistemik olarak uygulanan melatoninin tedavi edici etkinliğinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: 48 dişi Sprague-Dawley rat rastgele altı gruba ayrıldı: Kontrol, Non alkolik yağlı karaciğer (NAYK), deneysel periodontitis (Dp), NAYK+Dp, NAYK+Melatonin (Mel), NAYK+Dp+Mel. 9 hafta boyunca yüksek yağlı yüksek kolesterollü (HFHC) diyetle beslenen ratlarda NAYK modeli oluşturuldu. Ardından periodontitis, sağ-sol alt 1. molar dişlerin boyunlarına sub-paramarjinal pozisyonda 4.0 ipek sütur yerleştirilmesi ve süturun yerinde 5 hafta süre ile muhafazası yoluyla indüklendi. Periodontitis oluşturulması sonrası intraperitoneal olarak melatonin ve taşıyıcı (Kontrol ve Dp grupları) uygulamaları (10 mg/vücut ağırlığı/gün, 14 gün) gerçekleştirildi. Ratların alt çene ve karaciğer doku örnekleri alındı. Alveoler kemik kaybı mikrobilgisayarlı tomografik kesitlerle ölçüldü. Mandibulada immunohistokimyasal (RANKL, OPG, TGF–β), karaciğerde histopatolojik ve immünohistokimyasal (kaspaz–3), biyokimyasal (MDA, GSH, OSİ, TNF–α, IL–1β, IL–6, leptin, adiponektin, toplam kolesterol, HDL, ALT, AST) değerlendirmeler yapıldı. Bulgular: Bulgularımıza göre, en fazla vücut ağırlığı NAYK+Dp+Mel grubunda, en fazla karaciğer ağırlığı ise NAYK+Dp grubunda bulundu (p<0.05). Alveolar kemik kaybı en fazla NAYK+Dp grubunda gözlendi ve melatonin uygulaması bu kaybı azalttı. Histopatolojik bulgulara bakıldığında, Dp, NAYK ve NAYK+Dp gruplarında belirgin nekroz, inflamasyon ve vasküler konjesyon izlenirken, melatonin uygulaması bu bulgularda iyileşme sağladı. En yüksek LHDS skorları NAYK+Dp grubundaydı. Kaspaz-3 pozitif hepatositler NAYK, Dp ve NAYK+Dp gruplarında artmış, melatonin uygulaması sonucu azaldı. Alveoler kemikte RANKL, OPG ve TGF-β ekspresyonu NAYK+Dp grubunda artış gösterdi ve melatonin uygulaması sonucu azaldı. Biyokimyasal incelemeler sonucunda, TNF-α değeri, NAYK, Dp ve NAYK+Dp gruplarında, diğer gruplara göre anlamlı şekilde yüksekti. IL-6 seviyesi, kontrol ve NAYK+Dp+Mel gruplarında diğer gruplara göre anlamlı şekilde düşüktü. AST düzeyleri NAYK ile NAYK+Dp gruplarında diğer gruplara göre yüksekti ve melatonin uygulaması ile anlamlı şekilde azaldı. Sonuç: Melatonin periodontitis ilişkili non alkolik yağlı karaciğer hastalığında inflamatuar stres, apoptozis gibi bozuklukları etkili bir şekilde sınırlandırabilmektedir.