Deniz alglerinin antimikrobiyal, antitümoral, antiprotozoal ve asetilkolinesteraz aktiviteleri

Bu çalışmada Ege kıyılarından (Çanakkale-Muğla arası) 2010-2012 yılları arasında toplanan 18 denizel makroalg türü [8 kahverengi alg (Phaeophyceae), 4 kırmızı alg (Rhodophyta) ve 6 yeşil alg (Chlorophyta)] çeşitli aktiviteler açısından incelenmiştir.Birinci amaç, 8 kahverengi alg, 4 kırmızı alg ve 6 yeşil alg türünü, 7 gıda patojenine (Gram pozitif (+) Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus ATCC 6538P, S. epidermidis ATCC 12228, Enterococcus faecalis ATCC 8043 ve Gram negatif (-) Enterobacter aerogenes ATCC 13048, Escherichia coli O157:H7, Aeromonas hydrophila 839) karşı test etmektir. Bunun için; alg türlerinin metanol ve kloroform ile hazırlanan özütleri, test mikroorganizmalarına karşı kuyu difüzyon yöntemi ile incelendi. 24 saatlik muamele sonrası oluşan inhibisyon zonları ölçülerek, türlerin etkinliği belirlendi. Dictyota dichotoma var. dichotoma'nın metanol özütü en yüksek aktiviteyi göstermiştir (E.coli'ye karşı IZ: 22 mm). D. dichotoma var. dichotoma'dan sonra en yüksek aktiviteler; E.coli'ye karşı Ulva intestinalis'in metanol özütü IZ: 21 mm ve Cystoseira foeniculacea'nın metanol özütü B.subtilis'e karşı IZ: 20 mm inhibisyon göstermiştir. En duyarlı mikroorganizma Gram negatif bir bakteri olan E. coli olmuştur. Metanol özütleri, kloroform ile hazırlanan özütlerine göre daha iyi sonuç vermiştir.İkinci amaç, 3 farklı kanserli hücre hattına karşı (MDA-MB 231 meme kanseri, PC-3 prostat kanseri, OVCAR-3 insan yumurtalık kanseri hücreleri), 3 kahverengi alg ve 1 yeşil alg türlerinin antitümoral aktivitesini incelemektir. Bunun için; alg türlerinin metanol ve kloroform özütleri 1000, 600, 400, 200, 100 µg/ml konsantrasyonlarda hazırlanarak, kanser hücreleri ile 24, 48 ve 72 saat muameleler sonunda XTT canlılık testi ile sitotoksisiteleri belirlendi. Petalonia fascia'nın metanol ve kloroform özütleri MDA-MB-231 meme kanseri hücre hattına karşı sırasıyla %70 (72.saat, 1000 µg/ml) ve %50 (72.saat, 1000 µg/ml) sitotoksisite göstermiştir. Cystoseira foeniculacea türünün metanol özütü MDA-MB-231 meme kanseri hücre hattına karşı %60 (72.saat, 1000 µg/ml) oranında ölüm gerçekleştirmiştir. Antitümoral aktivite çalışmalarında, sonuçlara göre metanol özütü daha etkili olmuştur.Üçüncü amaç, 2 kahverengi alg, 1 kırmızı alg ve 1 yeşil alg özütünü Leishmania tropica promastigotlarına (MHOM/TR/10/CBU 10 suşu), 4 kahverengi alg, 1 kırmızı alg ve 4 yeşil alg özütünü Trypanosoma brucei brucei (Squib 427 suşu), T. cruzi (ß galactosidase suşu), Leishmania infantum [MHOM/MA(BE)/67 suşu], Plasmodium falciparum (GHA suşu) parazitlerine karşı denemektir. Bunun için; 4 alg türünün metanol özütleri 500, 250, 125, 62,5, 31,625, 15,625, 7,8 µg/ml konsantrasyonlarda hazırlanıp 12, 24 ve 48 saat L. tropica promastigotları ile muamele edildi. L. tropica promastigotlarına karşı en önemli aktiviteyi Ulva lactuca'nın metanol özütü göstermiş, promastigotlar tamamen ölmüştür (48. saat, 500 µg/ml). Ulva lactuca'dan sonra en yüksek etkiyi Scytosiphon lomentaria'nın metanol özütünde gözlenmiştir (48. saat, 9×104 promastigot). Ayrıca 9 denizel alg türünün 4 farklı özütü (CR, Khex, KCH, KAqM) 32 µg/ml konsantrasyonda hazırlanmış, parazitlerle muamele edilmiştir. Seçici toksisiteyi tespit etmek amacıyla MRC-5 hücre hattı (Normal İnsan Embriyonik Akciğer Fibroblastı) kullanılmıştır. Trypanosoma brucei brucei'ye karşı, Codium bursa türü dışında, bütün alglerin en az bir özütü etki göstermiştir (IC50 değerleri 16,23-23,24 µg/ml). T. cruzi'ye ve Plasmodium falciparum'a karşı bütün alglerin yine en az bir özütü etki göstermiştir (T. cruzi için IC50 değerleri 10,62?30,91 µg/ml, P. falciparum için IC50 değerleri 14,55?25,85 µg/ml). Leishmania infantum'a karşı yalnızca Jania rubens var. rubens ve Codium fragile subsp. fragile türleri aktivite göstermiştir (IC50 değerleri 16-25,40 µg/ml). Khex ve KCH özütleri en iyi sonuçları vermiştir.Son amaç ise 4 kahverengi alg, 1 kırmızı alg ve 4 yeşil alg özütünün asetilkolinesteraz (AChE) inhibitör aktivitesini belirlemektir. Bunun için, İnce Tabaka Kromatografisi (TLC) ile Ellman's kolorimetrik yöntemi kullanılarak 9 deniz alginin 200 µg/ml konsantrasyondaki MeOH:CHCl3 (1:1) özütleri incelendi. Buna göre; 3 denizel alg, Cystoseira crinata, Jania rubens var. rubens, Ulva compressa, sırasıyla %132,03±30.2, 103,17±31.9, 154,79±57.11 oranlarında AChE'e karşı yüksek inhibisyon göstermiştir. Cystoseira foeniculacea, Chaetomorpha aerea, Codium fragile subsp. fragile türleri sırasıyla %94,03±32,6, 90,73±52,25 ve 91,32±21,58 oranlarında inhibisyon göstererek potansiyel AChE inhibitörü olarak düşünülmüştür.