Denizli il merkezindeki aile sağlığı merkezlerinde görev yapan hekim ve aile sağlığı çalışanlarına temel yaşam desteği hakkında bir müdahale çalışması

Denizli İl Merkezinde Aile Sağlığı Merkezlerinde Görev Yapan Hekim ve Aile Sağlığı Çalışanlarına Temel Yaşam Desteği Hakkında Bir Müdahale Çalışması Dr. Merve OKTA Ani kardiyak arrest (AKA), birçok ülkede önde gelen ölüm sebepleri arasındadır. AKA bir hastanede, aile sağlığı merkezlerinde, farklı sağlık kuruluşlarında olabildiği gibi çok farklı yerlerde karşımıza çıkması mümkündür. Bu yüzden hayatta kalma zinciri tek başına veya bir ekip olarak çok iyi yönetilmelidir. 1 Kasım 2022- 1 Kasım 2023 tarihleri arasında Denizli il merkezinde çalışmaya katılan 54 ASM'den 356 sağlık çalışanı ile çalışma yürütülmüştür. Kesitsel tipte olan çalışmanın ilk aşamasında 2021 yılı Avrupa Resüsitasyon Konseyi (ERC)'nin yayımladığı temel yaşam desteği kılavuzuna göre temel yaşam desteği bilgi düzeylerinin, davranışlarının tespit edilmesi ve sosyodemografik özelliklerin bunlar üzerinde olası etkilerinin belirlenmesi ve verilen eğitimin bilgi düzeyi üzerindeki etkisinin saptanması amaçlanmıştır. İkinci aşamasında ise güncel kılavuz göz önüne alınarak verilen eğitimin kısa dönem (eğitimden hemen sonra) bilgi düzeyi ve düşüncelerine olan etkisi araştırılmıştır. Katılımcıların %95,5(n=343)'inin temel yaşam desteğinin ne olduğunu bildiği, %82,8(n=298)'inin daha önce temel yaşam desteği eğitimi aldığı, %22,8(n=66)'inin temel yaşam desteğini mezuniyet öncesi aldığı, %58,8(n=161)'inin temel yaşam desteğini 1 kez aldığı, %71,0(n=186)'ının temel yaşam desteği eğitimini 5 yıldan daha önce aldığını belirtti. Katılımcıların sadece %21,5(n=77)'i resüsitasyon kılavuzlarını takip ettiğini belirtti. Eğitim öncesi ve sonrası toplam 13 bilgi sorusuna verilen doğru yanıtların puanı eğitim öncesi test (EÖT) için 8,59±2,88, eğitim sonrası test (EST) içinse 11,81±1,70 idi. Daha önce temel yaşam desteği eğitimi alanlar almayanlara göre EÖT ve EST puanları karşılaştırıldığında anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,001; p=0,032). Verilen eğitim kısa dönem olarak incelendiğinde bilgi düzeyi ve kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) hakkında kendini yeterli hissetme açısından etkili olmuştur. Periyodik aralıklarla yapılan teorik ve pratik derslerle bilime bağlı kalarak kılavuzlardan yararlanılarak yapılan eğitimler bilgilerimizi tazelemeyi, güncelleştirmeyi, kılavuzlardan haberdar olup takip etmeyi, doğru zamanda doğru adımlar atmamızı sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: temel kalp yaşam desteği, birinci basamak, kardiyopulmoner resüsitasyon, bilgi, kalp durması