Denizli ilinde cezaevinde kalan tutuklu ve hükümlülerin cinsel yolla bulaşan hastalıklarla ilgili bilgi düzeyi, bir müdahale çalışması

Ceza infaz kurumlarının fiziksel yapıları ve nüfus yoğunlukları, halk sağlığının korunması adına bulaşıcı hastalıklara karşı bütüncül bir sağlık yönetim stratejisinin uygulanmasını kritik bir ihtiyaç haline getirmektedir. Özellikle cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH), yüksek bulaşma potansiyeli ve ciddi sağlık sonuçları nedeniyle özel bir önem taşımaktadır. Riskli cinsel davranışlar, madde kullanımı, bilgi eksikliği ve yetersiz sağlık eğitimi, CYBH'nin yayılımını artıran faktörlerdir. Bu bağlamda, Denizli T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda yapılan araştırmada, tutuklu ve hükümlülerin CYBH hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve verilen eğitimin etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda yapılan araştırma iki aşamalı olarak planlanmıştır. İlk aşamada kesitsel-tanımlayıcı bir çalışma yürütülmüş, ikinci aşamada ise verilen eğitim sonrası bilgi düzeyindeki değişim kısa, orta ve uzun vadede ölçülmüştür. Çalışmaya 98 gönüllü katılımcı dâhil edilmiş ve tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler ve uygun istatistiksel testler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcıların önemli bir kısmının cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar hakkında sınırlı bilgiye sahip olduğu, bazı riskli davranışlarda bulunduğu ve korunma yöntemlerini düzenli olarak kullanmadığı belirlenmiştir. Eğitim düzeyi, bilgi kaynakları ve madde kullanımı gibi değişkenlerin bilgi düzeyi ve tutumlar üzerinde anlamlı etkileri olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, ceza infaz kurumları popülasyonunun cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara ilişkin farkındalığının artırılması, sağlık eğitimi programlarının güçlendirilmesi ve riskli davranışları azaltmaya yönelik hedefli müdahalelerin planlanması gerekmektedir. Eğitimden hemen sonra bilgi düzeyinde belirgin bir artış ortaya çıkmış ancak eğitim sonrası 3. ve 6. aylarda bilgi düzeyinde kısmi düşüşler gözlemlenmiştir. Bu sonuç da bize verilen eğitimin kısa vadede farkındalık oluşturduğunu ancak sonraki dönemlerde bilginin kalıcılığında süreklilik gösteren eğitim ve hatırlatma çalışmalarının gerekliliğine işaret etmektedir.