Deprem yalıtımlı sistemlerde taşıyıcı sistem konfigürasyonunun yapı davranışına etkisi

Bu çalışmada, taşıyıcı sistemi çerçeveli, kısa ve uzun yönde kesme perdeli olmak üzere üç farklı tipte bina yalıtımlı yapı sistemi incelenip analiz edilmiştir. Depremlerin, farklı yapı türlerine olumlu ve olumsuz olarak etkileri gözleyebilmek için üç farklı taşıyıcı sistem kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Türkiye'de izolatör olarak sıklıkla kullanılmakta olan sürtünmeli sarkaç izolatörlerinin özelliklerini baz alınarak 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmenliği'a göre taşıyıcı sistemi üç farklı bina değerlendirilmiştir. İzolatörler bileşim- komposite-özeliklere sahip olduğundan dolayı, analizlerde doğrusal olmayan zaman alanı çözümlemesi uygulanmıştır. Binalar yedi farklı yer hareketlere ait olan kayıtlar kullanılarak çift yönlü olarak Etabs-16.0.3 programı ile modellenmiş ve analiz edilmiştir. İzolatörlerde oluşan düşey yönde maksimum çekme kuvvetleri, binalarda oluşan bileşik yatay yerdeğiştirmeler, maksimum kesme kuvvetleri, kat ivmeleri ve göreli kat ötelemeleri gibi kriterler göz önüne alınarak üç farklı sistem arasındaki farklılıklar tez kapsamında sunulmuştur. Çalışmalar sonucunda, üç farklı sistem arasından yapısal açından en uygun olanının seçilmesi konusunda bilgiler verilmiştir. Taban yalıtımlı sistemlerde, yapısal taşıyıcı sistemin konfigürasyonunda, yapıların tasarım açışından elde edilmesi gereken sonuçlar ile tasarımları hangi yönde etkilediği gösterilmiştir. Betonarme sistemi seçilmesi konusunda Mühendislere yardımcı olabilecek bilgiler sunulup yalıtımlı binalarda kesme perdelerin kullanılması zorunlu olmadığı gösterilmiştir. Tezin konusu ve dikkate alınan problemin temel hatları birinci bölümde yer almaktadır. Yalıtımlı sistemlere giriş ve yalıtımlı sistemlerinin türleri ikinci bölümde yer almaktadır. 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmenliği'e göre çalışmalarda kullanılmış olan parametreler bölüm üç'te sunulmuştur. Deprem yalıtım birimlerinin mekanik özelliklerine giriş, ayrıca, deprem etkisi altında yalıtımlı bina taşıyıcı sistemlerin tasarımı dördüncü bölümde yer almaktadır. Sürtünme sarkaç sistemine ait izolatörlerin modellenmesi ve tasarımın önemli kriterlerinin elde edilmesi beşinci bölümde yer almaktadır. Her sisteme ait farklı sonuçlar, sonuçların incelemesi, sonuçların tartışılması altıncı bölümde açıklanmaktadır.