Deprem ve zemin sıvılaşması sonucunda oluşabilecek altyapı hasarlarının analizi: Sakarya ili Akyazı örneği

Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Merkezi tarafından hazırlanan Türkiye Deprem Haritasına göre, Marmara ve çevresinde aktif fayların bulunması nedeniyle, Sakarya ili deprem kuşağında bulunmaktadır. Sakarya ilinin en büyük doğal felaket tehlikesi depremdir. Literatürde Sakarya ili merkez alınarak deprem analizleri yapılmıştır. Bu analizler 6 şiddeti ve üzerinde gerçekleşen depremlerle yapılmıştır. Bir bölgenin deprem analizi tahmin edilirken merkez ve çevresinde oluşan depremlerde göz önüne alınmalıdır. Çünkü 1999 Marmara Depreminin merkezi Gölcük olmasına rağmen resmi kayıtlara göre Eskişehir ilinde 33 can kaybı yaşanmıştır. Deprem analizini olasılıksal olarak tahmin ettiğimiz çalışmamızda Sakarya İli merkez alınarak 100 km çapında oluşan Mw>3'ten oluşan toplamda 1953 tane deprem kaydı göz önüne alınarak En Küçük Kareler Yöntemi ile 5-10-25-50 yıl aralıklarla oluşabilecek deprem risk analizi yapılmıştır. Deprem anında zemin hasarlarına neden olan en önemli faktörlerden biri zemin sıvılaşmasıdır. Zeminde farklı türlerde deformasyonlara neden olan sıvılaşmanın yerleşim alanlarında meydana gelmesi halinde yapıların oturması, yan yatması, devrilmesi gibi çeşitli yapısal hasarlar meydana gelmektedir. Sakarya ili, Akyazı ilçesi merkezinin zemin parametreleri jeolojik ve jeofizik deneylerle elde edilip sıvılaşma analizleri yapılmıştır. Sıvılaşabilir alanlar belirlendikten sonra bu alanlara denk gelen konut, camii, okul fabrika gibi vs. üst yapılar ve içme suyu hatları ayrıntılı bir şekilde coğrafi bilgi sistemlerine işlenerek sıvılaşabilir alanlarda oluşabilecek yapısal hasarlar belirlenmeye çalışılmıştır.