Kompakt bir yüksek enerjili şekillendirme (YEŞ) çekicinin tasarım ve imalatı

Yüksek hızla şekillendirmeye; yüksek üretim oranı, boyutlarının küçüklüğü, ürünlerinin kaliteli oluşu ve ekonomikliğinden dolayı ilgi artmaktadır. Yüksek hızla şekillendirmenin bir başka tercih sebebi ise, boyut ve malzeme karakteristiğinden dolayı başka şekillendirme yöntemleriyle imal edilemeyen parçaları şekillendirebilmesidir. Yüksek Enerjili Şekillendirme (YEŞ) çekiçleri, 5 ile 22 m/s hız aralığında çalışmaktadırlar.Bu çalışmanın amacı kompakt bir YEŞ çekicinin prototip olarak tasarlanıp, imalatının yapılmasıdır. Tasarlanan çekiç şekillendirme enerjisini iki zamanlı içten yanmalı motorla sağlamakta ve işlemin tetiklenmesini de mekanik olarak yapmaktadır. Bundan dolayı, imal edilen çekiç, literatürde yeni bir tip YEŞ olarak kabul edilebilir. Kompakt olan prototip, 100 J kapasitesinde ve 12 m/s şekillendirme hızındadır. YEŞ çekicin performans özellikleri hidrolik ve mekanik preslerle kıyaslanmıştır. Bu amaçla alüminyum, St 37 ve AISI 304 kullanılarak dövme ve kesme işlemleri yapılmıştır.Açık kalıpta yapılan silindirik dövme işlemleri sonucunda, dövme hızının artması ile malzemelerin fıçılaşmasının azaldığı görülmüştür. Bu tez kapsamında çalışılan tüm malzemelerin, kesme yük ve enerjilerinin, YEŞ çekiçleri ile kayda değer oranda azaldıkları görülmüştür. Mikro yapı analizlerinden, yüksek gerinim oranlarında, kesme yüzeylerinde adiyabatik kesme bantlarının oluştuğu gözlemlenmiştir. YEŞ çekiçleri ile kesilmiş malzemelerin, hidrolik ve konvansiyonel mekanik preslerle kesilenlere oranla, yüzeylerinde daha az tabaklanma ve yüzey pürüzlülüğü oluştuğu belirlenmiştir. Korozyon test sonuçları, zımbalama hızının artması ile kesme yüzeylerinin korozyon direncinin arttığını göstermiştir.