Kullanıcı odaklı otonom bir park sistemi tasarımı vevalidasyonu

Gelişen teknoloji, endüstrinin her alanında olduğu gibi otomotiv alanında da yenilikler getirmiştir. Önceleri sadece mekanik sistemlerden oluşan otomobillerin yerini, gelişen teknoloji ile birlikte hem mekanik hem de elektronik sistemlerin birleşiminden oluşan otomobiller almaya başlamıştır. Başlarda hava yastıkları ve tekerleklerin kilitlenmesini önleyen fren sistemleri gibi daha temel güvenlik önlemleri geliştirilirken, özellikle programlama alanındaki gelişmelerle sürücünün hayatını kolaylaştıran konfor özellikleri geniş yer tutmaya başlamıştır. Bu konfor özellikleri yanlızca sürücüye rahatlık veren özellikler değil, aynı zamanda sürücünün seyir esnasında yerine getirmekte yükümlü olduğu görevlerin de bir kısmının yerine getirilmesinde yardımcı olan özelliklerdir. Son yıllarda özellikle bu alandaki sürücü yardım sistemlerindeki gelişmeler öne çıkmaktadır. Öncelikle üst segment araçlarda sunulan bu özellikler, günümüzde artık daha aşağı segmetlerde de kısa sürede yaygınlaşmaya başlanmasıyla daha geniş kitlelerin kullanımına sunulur hale gelmiştir. Örneğin, otomatik park sistemleri ve sürücü yardım sistemleri gibi özellikler artık küçük segmentlerdeki araçlarda dahi sunulmaya başlanmıştır. Gelişmekte olan ileri sürücü yardım sistemleri, sadece sürücüye daha gelişmiş konfor özellikleri sağlamakla kalmaz, aynı zamanda emniyeti de arttırır. Örneğin, bir çarpışma riski ortaya çıkması durumunda sürücü refleksine gerek kalmadan otomatik bir şekilde frenleme yaparak sürücüye aktif olarak yardımcı olurlar. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde kısa süre içerisinde acil durum frenleme sistemi ve ön çarpışma uyarı sistemlerinin standart hale getirilmesi planlanmaktadır. Otomatik park sistemleri, park etme işlemini oldukça kolay hale getirmektedir. Gün geçtikçe daha da gelişen sürücü yardım sistemleri, otonom sürüş sistemlerinin geliştirilmesine giden yolda önemli bir temel oluşturmaktadır. Bu tez de ise, otonom bir park sistemi konsepti tasarlanmış ve müşteri araştırması ile validasyonu sağlanması amaçlanmıştır. İlk olarak günümüzde araçlarda sunulan mevcut park asistanı sistemleri araştırılmıştır. İki ana dala ayrılan, aktif ve pasif park sistemleri incelenmiştir. Pasif park sistemleri, geri görüş kamerası ve park sensörlerinden oluşmaktadır. Bu sistemler, yanlızca sürücüye aracın etrafinda bulunan obje ve engeller hakkında görsel ve işitsel bilgi verirler. Aktif park sistemleri, sürücüye aktif bir şekilde yardımcı olmaktadırlar. Üç farklı aktif park sisteminden ilki olan, yarı otomatik park asistanı (Semi Assisted Parking assistance) yalnızca direksiyon hareketlerini kontrol ederek, aracin park yerine kolayca ve düzgün bir şekilde park edilmesinde sürücüye yardımcı olur. Tam otomatik park asistanı (Fully Assisted Parking assistance) ise direksiyon kontrolü yanında; gaz pedalı, vites değişimi ve frenleme gibi işlemleri de kontrol ederek aracın kendi kendine park etmesini sağlamaktadır. Uzaktan park etme asistanı (Remote Parking Assistance) ise, dar park ceplerinde sürücünün aracı park etme işlemi tamamlanmadan aracı rahatca terk edebilmesini sağlar. Sürücü araçtan indikten sonra, uzaktan kumanda yardımı ile aracı ileri yada geri hareket ettirebilir. Bu işlem süresince sürücü aracın yakınında bulunmalıdır. Üçüncü bölümde ise günümüzde otomotiv alanındaki en önemli yönelimlerden biri olan otonom araçlar incelenmiştir. Bu araçlar, araca entegre edilmiş birçok kamera ve sensörden gelen bilgileri işleyerek sürücünün yürüttüğü birçok fonksiyonu yerine getirmede sürücüye yardımcı olmakta ve hatta tamamen sürücüden devir almaktadır. SAE (Society of Automotive Engineers) organizyonu otonom araçları, araçların yerine getirebildikleri fonksiyonların kapsamına göre sıfırdan beşe kadar altı kategoride sınıflandırmıştır. Kontrolün tamamen sürücüde olduğu sistemlerden, sürücü kabini dahi olmayan araçlara kadar sıralanan bu kategoriler bu bölümde özetlenmiştir. Dördüncü bölüm, otonom araçlar ve otomatik park asistanları alanındaki gelişmelerin birleştirilmesiyle ortaya çıkan otonom bir park konsepti olan "Home Area Parking" (HAP) konseptini konu almaktadır. Bu bölümde öncelikle konsept detayları detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Sistemin sınır şeması oluşturulmuştur. Sistemde bulunan alt sistemlerin görevleri kısaca açıklanmış ve alt sistemler ile diğer bileşenlerin etkileşimleri açıklanmıştır. Ardından bu özelliğin kullanılabileceği çeşitli mekan senaryolari incelenmiştir. Her bir mekanın karakteristik özellikleri belirlenmiş ve bu sistemin hangi senaryolarda kullanılabilir olup, hangi senaryolarda kullanılamayacağı sebepleriyle birlikte açıklanmıştır. Bir sonraki alt bölümde ise başlıca kullanım senaryoları incelenmiş ve resimli taslak olarak hazırlanan her bir kullanım senaryosu anlatılmıştır. Beşinci bölümde ise tasarlanan konseptin validasyonu için kullanılacak olan müşteri araştırması yer almaktadır. Yeni ürünlerin geliştirilme sürecinde sıkça kullanılan bu araştırmalar, müşterilerin ürünler hakkındaki algılarını anlama ve ürünleri erken safhalarda müşterilerden gelen geri bildirimlere göre yeniden düzenlemeye veya optimize etmeye yarar. Araştırma için yapılan ön hazırlıklar, geri bildirim için hazırlanan anket, araştırmanın içeriği ve yürütme detayları bu bölümde açıklanmıştır. Dört hafta süren araştırma fazı ardından, araştırma sırasında katılımcılar tarafından doldurulan anket sonuçları incelenmiştir. Bunun yanı sıra, anket sonuçları ve araştırma sırasında gözlemlenen sonuçlar analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre sınır şeması güncellenmiştir. Son bölümde ise, tasarlanan otonom park konseptine ait araştırma sonuçları özetlenmiş ve validasyon neticesinde varılan çıkarımlar ortaya konulmuştur. Araştırmaya katılanlardan alınan pozitif geri dönüşler bu konseptin gerçekleştirilmesi için çalışmaların devam etmesini sağlamıştır. Ayrıca, konseptin geliştirilmesine yönelik öneriler ve daha detaylı araştırılması gereken alanlar belirtilerek sonlandırılmıştır.