Türkiye'de uçak tipi ve hub konumlarına bağlı olarak iç hat uçuş ağının tasarlanması

Hub lokasyonu problemleri ve toplu dağıtım ağı yapıları için geliştirilen modeller, özellikle lojistik ve telekomünikasyon alanlarında yoğun bir ilgi görmekte ve kullanılmaktadır. Temel olarak ağ içerisinde, merkezi bir konumda bulunan tesis ana dağıtım üssü (Hub) olarak hizmet eder. Diğer tesislerden gelen akışlar merkezde toplanır ve gruplanır. Operasyonel ağın bu şekilde merkezileşmesi ve genişlemesi ölçek ekonomilerinin avantajlarından da yararlanılmasını sağlar. Havayolu şirketleri açısından, topla dağıt şeklindeki uçuş ağı, havayolu şirketlerinin kârını arttırmakta ve maliyetlerde önemli tasarruflar sağlamaktadır. Bu çalışmada, hub lokasyonu problemlerine yeni bir boyut kazandırılması amaçlanmıştır. Uçak tipleri özelliklerinin hub lokasyonları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Uçakların performansına ve hava taşımacılığının özelliklerine bağlı olarak beş farklı çok kriterli karar verme metodu kullanılarak uçak seçimi gerçekleştirilmiştir.. Daha sonra çoklu atama p-median hub problemi ve uçuş ayakları ve rotaları için karışık tamsayılı doğrusal modeller geliştirilmiştir. Modeller Lisanslı GAMS 24.1 yazılımı kullanılarak kodlanmış ve çoklu atama p-hub medyan problemini çözmek için CPLEX çözücüsü kullanılmıştır. Modellerde kullanılan kısıtların ve katsayıların hub lokasyon seçimi üzerinde önemli bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, uçuş ağları farklı senaryolar altında tasarlanmıştır. Geliştirilen modellerin, havayolu şirketlerinin farklı yatırım planları için fizibilite niteliğinde olduğu gösterilmiştir.