Çevre biyoindikatör olarak parazitlenmiş evcil hayvanlarda ağır metal düzeylerinin belirlenmesi

Ekinokkoz (Kist Hidatik), Echinococcus granulosus (E. granulosus) ve aynı gruptan diğer parazitlerin sebep olduğu, bir hastalıktır. Ağır metaller, inek ve koyun gibi evcil hayvanların organizmalarında biyoakümülasyon eğilimindedir, bu birikim etleri insanlar tarafından tüketilen evcil hayvanların dokularında risk oluşturabilecek bir düzeye kadar çıkabilir. Biyoindikatör olarak davranan bazı parazit organizmalar aracılığı ile ağır metallerinin ibiyolojik veya çevresel olarak izlenmesi, son döenmlerde önem kazanan ve hızla gelişen bir araşatırma alanı olmuştur. Bu çalışmanın temel amacı , etleri insanlar tafaından tüketilen evcil hayvanlarda ağır metallerin aşırı konsantrasyonunun halk sağlığı üzerinde olası istenmeyen etkilerini değerlendirilmesidir. Bununla birlikte bu parazitlerin konakladığı hayvanların akciğer ve karaciğerlerinde biriken ağır metalleri emerek konaklarını ağır metallerin olası tehlikelerine karşı koruma potansiyellerinide ortaya çıkarmaktır. Erbil ve Koya şehirlerinin değişik mezbahalarından toplam 116 karaciğer ve akciğer numuneleri alındı, (89 akciğer ve 27 karaciğer). Toplanılan akciğer ve karaciğer numunelerinden; Hidatik sıvı (HF) ve germinal tabaka (GL) olmak üzere İki farklı formda toplam 84 parazit örneği ekstre edildi ve saflaştırıldı. Elde edilen bütün numunelerin ağır metal [Alüminyum (Al), Arsenik (As), Kadmiyum (Cd), Cıva (Hg) ve kurşun (Pb)] düzeyleri ICP-OES cihazı kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlar, farklı parazite hayvanların organlarında (karaciğer ve akciğerlerde) Echinococcus granulosus paraziti ile farklı ağır metal konsantrasyonları ortaya çıkardı. Arsenik (As) metal ile ilgili olarak, Sığır ve koyun doku ve organlarından alınanan örneklerdeki düzey, bu organlardan izole edilen parazit örneklerindeki düzeyden HF için 2 kat, GL için 1,5 kat ve sağlıklı dokulardan alınan örneklerdeki düzeylerden 3 kat daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir P ≤ 0.05. Hg ve Pb metalleri ile ilgil olarak ise ; Organ ve dokulardan izole edilen parazit (GL) örneklerindeki düzeylerin organ ve dokulardan alınan örneklerdeli düzeylerden belirgin bir şekilde yüksek olduğu tespit edilmiştir P≤0.05 . Al ve Cd metalleri ile ilgili olarak elde edilen sonuçlar göre, organ ve dokulardan izole edilen parazit örneklerindeki düzey, hem organ ve dokulardan elde edilen örmekerdeki düzeylerden ve sağlıklı deneklerden alınan örneklerdeki düzeylerden daha düşük olduğu tespit edilmiştir P≤0.001. Bozağı ve koyun karaciğerleri karşılaştırıldığında, koyun karaciğerlerinden izole edilen parazit örneklerindeki Al düzeyi bozağı karaciğerlerinden izole edilen parazit örneklerindeki düzeylerden 7 kat daha yüksek olduğu tesbit edilmiştir.P ≤ 0.05. Aynı etki bu hayvanlar daki Cd ve Pb düzeyleri içinde elde edilmiştir P ≤ 0.05. Parazitli sığırların karaciğerlerinde ve akciğerlerinde aynı düzeyde Cd tespit edildi, P <0.001 ve koyun karaciğeri ve akciğerlerinde P <0.05'de benzer kurşun (Pb) seviyesi tespit edildi. Sonuç olarak, bu anlamlı sonuçlar, çevresel biyolojik indikatör olarak Echinococcus parazitinin rolünü ve bazı ağır metallerin izlenebileceğini göstermektedir.