Filistin'de grapevıne leaf roll- assocıated vırus2 ve 4'ün saptanması ve moleküler çeşitliliği

Vitaceae familyasına ait olan asma (Vitis vinifera) dünyanın en eski ürünü iken, Filistin'de zeytinden sonra ikinci mahsul olarak kabul edilmektedir. Vejetatif olarak çoğaltma halen yaygın olarak kullanıldığından, 60 kadar virüs asmayı infekteleyebilmektedir. Ampelovirus cinsine ait olan ve asmaya esas olarak unlu bitler tarafından bulaşan Grapevine yaprak kıvırcıklığı virüsü en şiddetli olanıdır. Bu çalışma, yaygınlık durumu hakkında mevcut güncel verilerin eksikliğinden dolayı Filistin'deki asmaların sağlık durumunu değerlendirmeyi amaçlamıştır. Survey çalışmaları, Filistin'deki Batı Şeria'da bulunan üzüm bağlarında yürütülmüştür. Örnekler, 2019 yaz sezonunun sonunda Hebron bölgesinde Al-Reheia (Al-Fawwar bölgesi), Hebron'un kuzeyindeki Farsh Al-Hawa, şehir merkezinde Namra ve doğuda Baqa'dan toplanmıştır.Toplanan numuneler ilk olarak ELISA yöntemi ile testlenmiş ve enfeksiyon oranı %16.90 olarak hesaplanmıştır. GLRV-4 pozitif izolatlar kodlanmıştır. Test edilen numunelerden (12) hiçbiri GLRV-4'e özgü primerleri kullanarak RT-PCR'da amplifiye edilememiştir. Ancak, Ampelovirus'ün dejenere primerleri ile yapılan RT-PCR çalışmalarında, Hebron bölgelerinden alınan 4 örnek pozitif olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, Ampelovirüs'ün Filistin'de asma yetiştirilen alanlarda bulunduğunu, GLRV-2'nin ise bulunmadığını doğrulamaktadır. Bu çalışmanın sonuçları, asmaların sağlık durumunu belgeleyen bir rapor niteliğindedir. Ampelovirüs'ün varlığının ortaya konulması, bundan sonra benzer konularada yapılacak daha fazla araştırma için yol gösterecek niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Grapevine, GLRV, ELISA, Survey, RT-PCR