Characterization of detergent residues on glass surfaces

Tüketicilerin sağlık bilincinin giderek artması sebebiyle, bulaşık makinasında yıkama sonrası bulaşıkların yüzeylerinde görünen beyaz lekeler daha da dikkat çeker hale geldi. Bu lekelerin nitelendirilmesine yönelik bir ihtiyaç doğdu. Bu doğrultuda bu tezde, bahsi geçen beyaz lekelerin bulaşık makinası deterjanlarında sıklıkla kullanılan bileşenler olan sodyum trifosfat ve sodyum sitrat göz önünde bulundurularak tahlil edilmesi amaçlanmıştır. Yıkama sonra bulaşıkların hem nitel hem de nicel yüzey analizi için spektrometrik ve difraktometrik yöntemler kullanılmıştır. Nitel analiz için, bulaşık yüzeyleri Fourier Dönüşümlü Kızıl Ötesi Spektrometresi (FT-IR), X Işını Fotoelektron Spektroskopisi (XPS) ve Endüktif Eşleşmiş Plazma Kütle Spektrometresi (ICP-MS) kullanılarak analiz edilmiştir. Nicel analiz için ise, Uv-Vis spektrofotometresi (UV-Vis), Fourier Dönüşümlü Kızıl Ötesi Spektrometresi (FT-IR), Raman Spektrometresi ve Lazer Aşındırmalı Endüktif Eşleşmiş Plazma Kütle Spektrometresi (ICP-MS) kullanılmıştır. Bu analizlerden farklı olarak, bir de sadece kolorimetrik bir analize dayanan kalıntı tespit yöntemi geliştirdik. Değme açısı ölçümü yapılarak bahsi geçen iki komponent hidrofobisiteleri karşılaştırılmasına ek olarak, bu komoponentlerin insan böbrek hücreleri üzerindeki toksik etkisi hücre canlılık testleri ile belirlenmiştir. Hücrelerin maruz kaldığı sıvıların derişimi ve maruz kaldıkları süre artıkça hücrelerin canlılık faaliyetleri azalma yapılan canlılık testleri ile gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, bulaşık makinasında yıkama sonrası deterjan kalıntı miktarının belirlenmesi sağlamakla kalmayıp, kalıntıların canlı hücreler üzerindeki toksik etkilerini gözlemlemeye de olanak sağlamıştır.