İzmir kentinde trafik kaynaklı hava kalitesinin belirlenmesi

Bu çalısmanın amacı, ülkemizin üçüncü büyük metropolü konumundaki ?zmir'in kentmerkezi içinde sahip oldugu karayolu ulasım agında hareket halindeki motorlu tasıtlardankaynaklanan hava kirliligi seviyelerinin belirlenmesidir. Bu amaçla ?zmir kent merkezi içindeseçilen 19 önemli caddede motorlu karayolu tasıtları türlerine göre kategorize edilereksayılmıstır. Tasıt sayımları, diger ana caddelerde (n=46) video kamera kayıtları ve yüksekçözünürlüklü uydu görüntüleri kullanılarak tahmin edilmistir. Tasıt sayımları, sözkonusucaddeler üzerinde seçilen sayım noktalarında tasınabilir otomatik trafik sayım vesınıflandırma cihazları ile yapılmıstır. Sayımlar her bir caddede çift yön (gidis-gelis) için ayrıayrı ve aynı anda kesintisiz 1 hafta boyunca yapılmıstır.Tasıt sayım bilgileri ve literatürden seçilen emisyon faktörleri kullanılarak temel 5 kirleticiye[azot oksitler (NOX), karbonmonoksit (CO), kükürtdioksit (SO2), metan dısı toplam uçucuorganik bilesikleri (NMVOC) ve havada asılı partikül madde (PM10)] ait emisyonlarhesaplanmıstır. Bu emisyonların insan saglıgı açısından önemli hava kalitesi seviyelerineneden oldugu belirlenmistir.Dıs hava kalitesi seviyeleri seçilen caddelerde mobil ölçüm istasyonu ile ölçülmüstür. Önemlikirleticiler (NOX, CO, SO2, NMVOC, PM10) ve bazı meteorolojik parametreler (rüzgar yönü,rüzgar hızı, sıcaklık, basınç) herbir cadde için 10 gün yaz ve kıs mevsimleri için ayrı ayrıölçülmüstür. Bu sonuçlar aynı zamanda dispersiyon modellemesi çalısması sonuçlarınındogrulanması için de kullanılmıstır.Sehirdeki trafikten kaynaklanan hava kirleticilerin dagılımlarını hesaplamak içinCALMET/CALPUFF modelleme sistemeleri kullanılmıstır. Model 2006 yılında bazıepisodların pik saatleri için çalıstırılmıstır. Model ile bulunan en yüksek konsantrasyonlar yazsabahlarına aittir.