4-metilimidazol'ün toksik etkisi üzerine sodyum selenit'in koruyucu etkisinin belirlenmesi

4-Metilimidazol (4-MET) yiyecek ve içeceklere karamel rengini veren ısıl işlem uygulanması sonucu ortaya çıkan bir gıda yan ürünüdür. Bu tez çalışmasında, in vitro koşullarda insan kan hücrelerine uygulanan 4-MET ve Sodyum Selenit (SS)'in DNA'da meydana getirdiği yapısal değişimlerin belirlenmesi ve antioksidan enzim aktivitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada kullanılan kan örnekleri kontrol grubu ve uygulama grupları olmak üzere toplam 8 gruba ayrılmış, kontrol grubuna hiç bir kimyasal madde uygunlanmamıştır. 4-MET, SS ve 4-MET+SS kombinasyonu eritrositlere uygulandıktan sonra MDA seviyesi ile SOD, CAT ve GPx enzim aktiviteleri üzerine olan etkileri spektrofotometre ile ölçülmüş ve kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. 1 µM SS ve 1 µM 4-MET uygulan gruplarda kontrol grubuna yakın değerler elde edilirken, 10 µM ve 100 µM 4-MET uygulanan gruplarda antioksidan enzim aktivitelerinde istatiksel olarak azalma, MDA miktarında ise artış gözlemlenmiştir. SS'in 10 µM ve 100 µM 4-MET ile beraber uygulanması sonucu antioksidan enzim aktivitelerinde artış gözlenmiş olup, SS'in antioksidan enzimler üzerinde kısmı koruyucu etkisi belirlenmiştir. Komet testine göre, 1 µM SS ve 1 µM 4-MET uygulanan lökositlerde anlamlı değişimler gözlemlenmezken, 10 µM ve 100 µM 4-MET uygulanan lökositlerde ise DNA kuyruk yüzdesi, kuyruk uzunluğu ve kuyruk momenti değerlerinde artış gözlemlenmiştir. Böylece 4-MET'in kan dokusu üzerinde genotoksik etkisi ortaya konulmuştur. Bu çalışma ile 4-MET'in kontrolsüz olarak tüketilmesinin kan hücreleri üzerinde zararlı etkiler oluşturabileceği gösterilmiş olup, 4-MET ile birlikte SS kullanıldığında bu etkilerin azaltıldığı belirlenmiştir.