Ofis çalışanlarının bilişsel ağırlıklı iş yükünü belirlemek için yeni bir denklem

Bilgi çağı teknolojilerinin yaygınlaşması ile nitelikli emeğe duyulan gereksinim gün geçtikçe artmakta, yapılan işin özellikleri fiziksel boyuttan zihinsel boyuta doğru değişmektedir. Zihinsel ağırlıklı işler için kapsamlı analiz ve değerlendirme yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Zihinsel ağırlıklı çalışmalarda iş yükünü belirlemek, fiziksel ağırlıklı çalışmalara göre daha karmaşık ve zor olmaktadır. Günümüze kadar fiziksel (kassal) ağırlıklı işlerin analizinde ve bu tür işlerde çalışan insanların performanslarını değerlendirmede yararlanılan yöntemler ve teknikler zihinsel çaba gerektiren işlerin ölçümünde yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle zihinsel iş yükü ölçümü için kabul görmüş bir metrik bulunmamaktadır. Bu çalışmada, zihinsel iş yükü belirlemede kullanılabilecek yeni bir denklem geliştirilmiştir. Önerilen denklem ile ofis ortamında ayrıntılı dosya inceleme ve rapor hazırlama gibi görevlerin çalışanlar üzerindeki baskısı incelenecektir. Çalışanların görev aldıkları işin analizi ve değerlendirmesi doğrultusunda oluşturulan bu denklemde çalışanların iş memnuniyet dereceleri, performansları, çevresel faktörler, kişisel öğrenme kapasitesi, fizyolojik ölçümler, bilişsel taraflılık gibi kriterleri de zihinsel ölçümde dikkate almıştır. Zihinsel yorgunluğun da bir ölçütü olabilecek bu model, görev esnasında aynı görev için onlarca tasarım alternatifi sunarken, iş tasarımında da yardımcı bir araç olacaktır. Çalışmanın sonunda çeşitli iş tanımlarından test problemleri oluşturulmuş ve önerilen denklemin geçerliliği kanıtlanmaya çalışılmıştır.