Dezenformasyonla mücadele yasasının internet gazeteciliğine etkileri ve tartışmalar

Yeni medya ortamları, toplum hayatının tüm alanlarında köklü değişimlere yol açmakta; bu dönüşümden gazetecilik mesleği de doğrudan etkilenmektedir. Dijital mecraların sunduğu sınırsız ifade özgürlüğü ve teknik kolaylıklar, ana akım medyanın tekeline alternatif oluşturan bağımsız haber kaynaklarının artmasına zemin hazırlamıştır. Bu gelişmeyle birlikte, herhangi bir mesleki yeterliliğe ya da gazetecilik eğitimi altyapısına sahip olmayan kişilerin de internet haberciliğine yöneldiği, bu durumun ise etik dışı uygulamaları ve haksız rekabeti beraberinde getirdiği gözlemlenmektedir. Türkiye'de artan dezenformasyon ve bilgi kirliliği ile mücadele etmek amacıyla 18 Ekim 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7418 sayılı "Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" kamuoyunda bilinen adıyla Dezenformasyon Yasası, bu sorunlara yasal bir zeminle müdahale etmeyi hedeflemektedir. Ancak yasanın özellikle 29. maddesi, "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" fiilini suç kapsamına alması nedeniyle ifade ve basın özgürlüğü bağlamında ciddi tartışmalara yol açmıştır. Bu çalışma, Sakarya ilinde faaliyet gösteren internet medya kuruluşlarının söz konusu yasadan nasıl etkilendiğini ve düzenlemeye ilişkin tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel problemi, Dezenformasyon Yasası'nın yerel dijital medya pratiklerine etkisini anlamak ve bu etkinin etik, hukuki ve mesleki boyutlarını ortaya koymaktır. Çalışmanın önemi, dijitalleşme sürecinde medyanın karşı karşıya kaldığı yeni risk ve sorumlulukların yerel bağlamda analiz edilmesine katkı sunmasında yatmaktadır. Araştırmada nitel ağırlıklı karma yöntem tercih edilmiş; veri toplama aracı olarak anket, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve katılımcı gözlem teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, internet medyasının hızlı, yaygın ve erişilebilir doğasının, denetimden uzaklaştıkça kamu yararı açısından sorunlar doğurabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, yasanın içerik üzerindeki potansiyel baskılayıcı etkisi nedeniyle, gazetecilerin ve medya aktörlerinin otosansüre yönelme eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, internet medyasının sağladığı geniş iletişim imkânları kadar, etik sorumluluklar ve yasal sınırlar çerçevesinde denetim ve özen gerektiren bir alan haline geldiği; bu bağlamda, Dezenformasyon Yasası'nın yerel medya aktörleri üzerinde hem düzenleyici hem de kısıtlayıcı bir etki yarattığı ortaya konmuştur