Diffüz büyük b hücreli lenfoma tanılı hastalarda tedavi öncesi serum ferritin ve kalsiyum düzeyi, vücut kitle indeksi, kan grubu, periferik kan mutlak lenfosit/monosit sayısı oranı ve eritrosit dağılım aralığı (RDW)'nin prognoz üzerine etkisi; retrospektif değerlendirme

Amaç: Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma (DBBHL) germinal veya post-germinal malign B hücrelerinin klonal proliferasyonu ile gelişmekte olup tüm non-Hodgkin lenfoma (NHL)'ların yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır. Hastalık prognozunun belirlenmesinde en sık Revize Edilmiş Uluslararası Prognostik İndeks (R-IPI) kullanılmaktadır. Aynı R-IPI skoruna sahip hastalar farklı klinik seyir göstermekte olup skorlama sistemleri prognozu belirlemede her zaman yeterli olamamaktadır. Dolayısıyla prognostik faktör tespitine yönelik çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmada Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalında takip edilen DBBHL tanılı hastalarda tedavi öncesi bakılan serum ferritin ve kalsiyum düzeyi, vücut kitle indeksi (VKİ), kan gurubu, periferik kan lenfosit/monosit oranı (LMR) ve eritrosit dağılım aralığı'nın (RDW) prognoz üzerine etkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesi planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2016-2021 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji polikliniği ve servisinde takip edilen 94 hasta dahil edildi. Hastaların cinsiyeti, yaşı, boyu, kilosu, tanı tarihi, tedavi öncesi laboratuvar bulguları [serrum ferritin düzeyi, serum kalsiyum düzeyi, mutlak lenfosit/monosit oranı (LMR), RDW değeri], kan grubu, hastalık evresi, alınan ilk sıra kemoterapi rejimi, tedavi sonrası hastalığın progressif olup olmadığı ve ölüm tarihi belirlenerek bulguların tedavi yanıtı ve sağkalım üzerine etkisi değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 94 hastanın 57'si (%61) erkek, 37'si (%39) kadın olup oranı 1/1.54 ve ortanca yaş 62 idi.17 hastanın ferritin düzeyi, 9 hastanın kalsiyum düzeyi, 17 hastanın RDW değeri normalin üzerindeydi. 34 hastanın LMR oranı 3 ve üzerinde, 62 hasta fazla kilolu ve obezdi. 60 hasta ilk sıra tedavi, 16 hasta ikinci sıra tedavi, 6 hasta üçüncü sıra tedavi almıştı. 11 hastaya OKİT yapılmıştı. 54 hasta ilk sıra tedavi sonrası remisyonda takip edilmiş, 40 hastada progresyon gelişmişti. Son değerlendirmede 56 hasta sağ iken 38 hasta exitus olmuştu. Tedavi öncesi bulguların sağkalıma etkisi bakıldığında ferritin düzeyinin genel sağkalım (OS) ve progresyonsuz sağkalıma (PFS) etkisi saptanmadı (p değeri sırasıyla 0.435 ve 0.832). Hiperkalsemisi olan hastalarda OS daha kısa olup PFS'de fark saptanmadı (p değeri sırasıyla 0.018 ve 0.093). LMR'nin OS ve PFS üzerine etkisi izlenmedi (p değerleri sırasıyla 0.632 ve 0.094). RDW ≥16 olanlarda PFS daha kısa ve progresyon gelişme oranı daha yüksekti (p değerleri sırasıyla 0.009 ve 0.021). Ancak OS'de fark saptanmadı (p=0.103). VKİ'nin OS ve PFS'ye etkisi gözlenmedi (p değerleri sırasıyla 0.514 ve 0.171). Kan gruplarının sağkalıma etkisi bakıldığında anlamlı fark gözlenmedi. Sonuç: Çalışmamızda DBBHL hastalarında tedavi öncesi ferritin düzeyi, LMR, VKİ ve kan grubunun prognoza etkisi saptanmadı. RDW yüksekliğinin daha kısa PFS ve daha yüksek progresyon oranı ile, hiperkalseminin ise daha kısa OS ile ilişkili olduğu gözlendi. Maliyeti düşük ve kolay ulaşılabilir olan bu parametrelerin prognozu öngörmede faydalı olabileceği düşünülmekle birlikte daha iyi anlaşılabilmesi için kapsamlı çalışmaların yapılmasına ihtiyaç olduğu kanaatine varıldı. Anahtar Kelimeler: Diffüz büyük B hücreli lenfoma, Hiperkalsemi, Lenfoma, Prognoz RDW